در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  انقلاب اسلامي ايران
نویسنده :  عباس عمادي
كلمات كليدي  :  انقلاب اسلامي ايران، انقلاب، نظريه هاي انقلاب، اسلام سياسي، تئوري توطئه، علوم سياسي
انقلاب اسلامی ایران نقطه عطفی در تاریخ ایران، اسلام و جهان مي‌باشد و رخدادی عظیم و تأثیرگذار در نیمه­ی دوم قرن بیستم به شمار می‌آید که موجب بسیاری از تحولات و دگرگوني‌هاي سياسي در جهان شده است. اهمیت این رویداد تاریخی در این است که از یک سو معادله‌های سیاسی استکبار را در ادامه­ی تقسیم استعماری جهان به دو قطب شرق و غرب بر هم زد و از سوی دیگر یکی از مقتدرترین رژیم‌های وابسته به قدرت‌های بزرگ را در کشوری که از نظر استراتژیکی و اقتصادی با اهمیت بود ریشه‌کن نمود. مهم‌تر از آن با ایجاد آگاهی عمیق در میان ملت‌های مسلمان، زمینه­ی جنبش‌ها، حرکت‌ها و تحولات سیاسی مهمی را فراهم نمود. ظهور این جریان سیاسی بار دیگر اسلام را به عنوان یک قدرت برتر در سطح جهان مطرح نمود و چشم‌اندازی امید‌بخش برای حرکت به سوی بازیابی خویشتن و ایستادگی در برابر استبداد و استکبار پیش روی مسلمانان قرار داد.[1] به همین جهت بسیاری از نویسندگان خارجی اذعان نموده‌اند که انقلاب اسلامی ایران و تحولات ناشی از آن پدیده‌ای شگفت‌انگیز و است که موجبات شگفتی جهانیان را فراهم کرده و بر تمامی معجزه‌گونه تحلیل‌ها و پیش‌بینی‌های غرب در مورد ایران خط بطلان کشیده است.[2] در بررسي اجمالي پيرامون اين انقلاب بزرگ چند محور قابل تأمل است كه در ادامه به آن مي‌پردازيم.
 
ویژگی‌های انقلاب اسلامی و ماهیت آن
انقلاب اسلامی ایران متضمن ویژگی‌های منحصر به فردی است که آن‌را با سایر انقلاب‌های بزرگ دنیا متفاوت ساخته است. مهم‌ترين این ویژگی‌ها عبارتند از:
1. مذهبی بودن: یکی از ویژگی‌های بارز انقلاب اسلامی پیوند آن با مذهب و ایدئولوژی است. به گفته­ی تحلیل­گران انقلاب اسلامی هیچ یک از انقلاب‌های معاصر چندان ارتباطی با مذهب نداشته و کمتر تحول سیاسی و اجتماعی در یک قرن اخیر چنین مرتبط با مذهب بوده است.[3] نیکی کدی در مقایسه­ی انقلاب ایران با سایر انقلاب‌ها می‌نویسد: «انقلاب ایران از لحاظ مرکزیت داشتن ایدئولوژی رسمی مذهبی و هم‌چنین از لحاظ ماهیت و منشأ شهری آن با اکثر انقلاب‌های اخیر کشورهای جهان سوم تفاوت دارد.[4] شهید مطهری نيز اسلامی بودن را یکی از ویژگی‌های خاص انقلاب اسلامی می‌داند و معتقد است که در همه­ی جهات مادی، معنوی، سیاسی و عقیدتی روح و هویتی اسلامی دارد.[5] مردم ايران بر اساس اعتقاد به تداوم امامت در شکل نظریه­ی ولایت فقیه، رهبری امام خمینی(ره) را به عنوان فقیه جامع‌الشرایط پذیرفته و در سایه رهنمون‌های وي حرکت انقلابی خود را به ثمر رساندند. ايشان خود در جایگاه رهبری انقلاب اسلامی در آبان 1356 با اعلام این که «ملت ایران مسلمان است و اسلام را می‌خواهد» بر اسلامی بودن اعتراضات مردمی تأکید نمود.[6] وی همچنین در اولین مصاحبه مطبوعاتی خود که در تاریخ 4/2/1357 با خبرنگار روزنامه فرانسوی لوموند انجام داد هدف از مبارزه را ایجاد یک دولت و حکومت اسلامی دانسته و استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی را از اهداف انقلاب برشمردند.[7]
ناگفته نماند که نه تنها گروه­های مذهبی بلکه احزاب و گروه­های چپ و ملي‌گرا و غیره نیز در مخالفت با رژیم سلطنتی نقش تعيين‌كننده‌اي داشتند؛ ولی در مرحله ارایه الگوی حکومت اسلامی به عنوان بدیلی برای سلطنت تنها گروه­های مذهبی به رهبری امام خمینی(ره) پیشگام صحنه مبارزه بودند[8] و از سویی دیگر به اعتراف بسیاری از تاریخ‌نویسان هیچ یک از گروه­های غیر‌مذهبی در سال­های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی حضور جدی در صحنه مبارزه نداشتند و همه نیروهای ملی و چپ توسط رژیم سرکوب شده و از صحنه مبارزه سیاسی حذف شده بودند؛ با این حال مبارزه اسلام‌گرایان هم‌چنان ادامه داشت. به همین جهت می‌توان گفت انقلاب اسلامی ایران از یک ماهیت اسلامی برخوردار بود که در پی مطرح شدن اسلام به عنوان یک ایدئولوژی سیاسی در دهه 40 و 50 به پیروزی رسید. گذشته از این امر که رهبری مبارزه به دست روحانیت و خط و مشی مبارزه بر اساس ایدئولوژی اسلام سیاسی بود، نمادهای انقلاب، شعارهای انقلاب، پایگاه­ها و نقاط عطف تاریخی و ادبیات و گفتمان تولید شده در طی انقلاب همگی حکایت از ماهیت اسلامی انقلاب سال 57 دارد.  
2. نفوذ رهبری: از ویژگی‌های مهم انقلاب ایران قدرت رهبری و نفوذ معنوی آن بود. تهذیب نفس و خودسازی، شخصیت علمی و اخلاقی و چهره مردمی و ارتباط با توده مردم و به‌ویژه روحیه غیرسازشکارانه و رادیکال او در برابر رژیم شاه وی را شخصیتی محبوب و مردمی جلوه می‌داد. امام خميني(ره) علاوه­بر ویژگی‌های فردی و جایگاه اجتماعی و دینی، با درک درست از شرایط جامعه و با صدور اعلامیه‌ها و بیانیه‌ها و ایراد سخنرانی‌ها موجب انتقال عظمت انقلاب اسلامی و اهمیت آن به اقصی نقاط جهان و توجه جهانیان به شخصیت ایشان گردید.
3. فراگیری قشری: یکی از مسایل مهمی که نظر اغلب تحلیل‌گران انقلاب اسلامی را به خود جلب کرده است این واقعیت است که مردم ایران همه به صورت یکپارچه خواستار سقوط رژیم سلطنتی بودند. اگر نظری به سایر انقلاب‌های بزرگ دنیا نظری داشته باشیم پدیده‌ای به این وسعت و گستردگی را نخواهیم یافت. در انقلاب کبیر فرانسه ابتدا اشراف و سپس بورژواهای شهری قیام کرده و حکومت بوربون‌ها را سرنگون کردند. در انقلاب روسیه کارگران اعتصابی کارخانجات به همراهی گروهی از سربازان پادگان شهری توانستند دولت تزاری را سرنگون نمایند. در چین نیز کشاورزان و دهقانان بودند که بخش اعظم مبارزات را رهبری می‌کردند و به همین دلیل به انقلاب دهقانان مشهور گردید.[9] در حالی­که در ایران به جز عده معدودی از وابستگان درباری همه طبقات و اقشار جامعه در پیشبرد انقلاب متحد بودند و به نوعی نارضایتی عمومی در میان همه اقشار و طبقان فراگیر بود. بنابراین اراده جمعی مردم و خواست آن‌ها در ایجاد تغییرات بنیادین در نظام سیاسی یکی از ویژگی‌های اصلی انقلاب اسلامی است.[10]
4. استقلال و عدم اتکا به هیچ قدرت خارجی: انقلاب ایران نه به لحاظ مادی و نه به لحاظ معنوی به هیچ قدرت خارجی وابسته نبود؛ در حالی­که بسیاری از انقلاب‌های دنیا از سوی یک قدرت خارجی حمایت می‌شدند. انقلاب امریکا در سال 1776م با کمک فرانسوی‌ها انجام شد و در انقلاب روسیه آلمان حمایت می‌کرد. انقلاب‌های جهان سوم نیز به لحاظ ایدئولوژیک وابسته به سوسیالسیم بودند. اما در زمان وقوع انقلاب ایران، علی­رغم سلطه نظام دو قطبی بر روابط بین‌الملل و دخالت آنان در حوادث مهم سیاسی، انقلاب ایران به صورت مستقل و خود‌جوش و بدون حمایت‌های مادی و معنوی قدرت‌های خارجی انجام شد و این از ویژگی‌های مهم انقلاب ایران است.
 
مبانی نظری انقلاب اسلامی
انقلاب اسلامی ایران در یک فرایند تاریخی و تدریجي به ثمر رسید. این فرایند شامل سه مرحله نظریه‌پردازی، پذیرش و مقبولیت‌یابی و نهایتا اقدام عملی بود. هر انقلابی پشتوانه فکری و مبانی تئوریک خاص خود را داراست. انقلاب اسلامی ایران نیز قبل از هر چیز مبتنی بر اصول و مبانی خاصی است که ریشه در دیدگاه‌ها و نظرات فقهی و کلامی امام خمینی(ره) دارد. مهم‌ترین اصول بنیادین انقلاب اسلامی ایران که مبنای نظری این انقلاب عظیم را شکل داده است عبارتند از:
1. اصل وجوب تأسیس حکومت اسلامی: آن‌چه امام خمینی(ره) را از ديگر صاحب­نظران معاصر خود متمایز می‌کرد اعتقاد به لزوم سرنگونی نظام سلطنتی و نه محدود و مشروط نمودن آن بود. ایشان  با شناختی که از ماهیت نظام‌های استبدادی و سلطنتی داشتند معتقد بودند که اصل و اساس نظام سلطنتی با مبانی حکومتی اسلام ناسازگار است و باید جای خود را به یک حکومت اسلامی مطابق با شریعت و مبانی دینی بدهد. ایشان در این راستا با تفسیر خاصی از اصل امر به معروف و نهی از منکر معتقد به ضرورت تأسیس حکومت اسلامی و وجوب قیام و اقدام عملی برای تحقق این آرمان بوده‌اند.[11]
2. اصل ولایت فقیه: امام خمینی(ره) پس از اعتقاد به عدم مشروعيت نظام سلطنت و وجوب تأسیس حکومت اسلامی به ارایه الگویی بدیل و جایگزین برای نظام سلطنتی نیز پرداخته و نظریه «ولایت فقیه» را در مباحث فقهی خود مطرح می‌کند. ایشان ابتدا در سال 1322 در کتاب کشف­الاسرار نقدهای جدی به نظام سلطنت وارد نموده و مشروعیت آن را زیر سؤال می‌برد سپس در سال 1330 در ضمن رساله «الاجتهاد و التقلید» به طرح مناصب و شئون سیاسی و حکومتی فقیه می‌پردازد. پس از آن در کتاب «المکاسب المحرمه» به مباحثی همچون عدم مشروعیت نظام سیاسی جائر و لزوم حاکمیت فقیهان پرداخت. مسائلی مانند امر به معروف و نهی از منکر و لزوم دفاع از سرزمین و کیان اسلامی را در «تحریر الوسیله» مورد بحث قرار داده و در کتاب «البيع» به­گونه‌ای استدلالی به طرح نظریه ولایت فقیه پرداخته است. بدین ترتیب نظریه ولایت فقیه ابتدا در محافل علمی و در سطح نظریه و سپس به عنوان طرح عملی برای رهایی جامعه اسلامی از نظام‌های استبدادی و راهکاری برای تأمین حقوق واقعی انسان و آرمان بلند او در قالب نظام جمهوری اسلامی محقق گردید.
 
نظریه‌های انقلاب اسلامی
درباره علل و عوامل بروز انقلاب اسلامی نظریات و دیدگاه­های متفاوتی از سوی تحلیل­گران انقلاب اسلامی و نظریه‌پردازان داخلي و خارجي مطرح شده است كه خود نشان‌دهنده اهميت انقلاب اسلامي در نظر آنان مي‌باشد. اين نظريه‌ها را در دو سطح كلان و خرد مي‌توان دسته‌بندي نمود. نظريه‌هاي خرد مانند نظريه‌هاي روانشناختي، براي تبيين كنش‌هاي سياسي به برداشت‌هاي ذهني و فرايندهاي فكري افراد توجه مي‌كنند، در حالي­كه نظريه‌هاي كلان ساختارهاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي جامعه را موردنظر قرار مي‌دهند. برخي از نظريات نيز معتقدند انقلاب اسلامي چالشي در برابر نظريه‌هاي انقلاب به‌شمار مي‌آيد و بسياري از اين نظريات را زير سؤال برده است. به همين جهت نمي‌توان اين انقلاب را در چارچوب يك تئوري تفسير و تبيين نمود بلكه ابعاد مختلف آن را بايد با رهيافتي جامع و چندعاملي مورد تجزيه و تحليل قرار داد. به‌طور اجمال تحلیل‌هاي موجود در اين زمينه را می‌توان در سه دسته خلاصه نمود:
1. تبيين‌هاي سياسي: برخي از نويسندگان با رويكرد سياسي به انقلاب ايران در مورد چرايي وقوع آن نظريه‌پردازي نموده‌اند. يكي از اين نظريه‌ها نظريه توطئه است. بر اساس اين نظريه سقوط رژيم شاه نه حاصل مبارزه مردمي و مخالفت گروه‌هاي سياسي بود بلكه حاصل توافق پشت پرده قدرت‌هاي خارجي به‌ویژه امریکا و انگلیس برای سقوط رژیم شاه بود‌ه‌ است. طرفداران این نظریه بیشتر، اعضای خانواده سلطنتی به‌ویژه شخص شاه، دربار، برخی مقامات ارشد رژیم شاه می‌باشند.[12] در توضیح این نظریه نظرات یکسانی ارائه نشده است و هریک به‌گونه‌ای خاص آن را تبیین نموده‌اند. اگرچه فرضیه توطئه در میان سلطنت‌طلبان رایج است اما برخی از مارکسیست‌های ایرانی نیز به شکل دیگری آن را بیان نموده‌اند. به نظر آنان در نتیجه تضادهای درونی رژیم در سال­های آخر عمر آن در ایران شرایط ذهنی و عینی برای وقع یک انقلاب به وجود آمد، اما امپریالیسم امریکا با دخالت در این فرایند، آن را منحرف نموده و از وقوع یک انقلاب واقعی جلوگیری نمود.[13]
يكي ديگر از تبيين‌هاي سياسي كه بسيار مهم است وقوع انقلاب ايران را حاصل استبداد شاه و بسته بودن فضاي سياسي ايران مي‌داند. شاه با سركوب مخالفين خود هرگونه حمايت داخلي را از خود سلب كرده بود. در طول دهه‌هاي 1320 تا 1357 همه گروه‌هاي سياسي اعم از چپ‌ها و ملي‌گراها و مذهبيون با رژيم شاه مخالف بودند و اين مخالفت‌ها به سقوط شاه منجر شد.
 
2. تبيين اقتصادي: نظريه‌هاي بسياري به تبيين اقتصادي انقلاب اسلامي پرداخته‌اند. برخي از اين نظريه‌ها عبارتند از:
1. فرايند مدرن‌سازی شتابزده: طرفداران این نظریه معتقدند که کوشش‌های شاه در جهت تغییر ایران از یک جامعه عقب‌مانده به یک جامعه مدرن قرن بیستمی موجب پیدایش ناهنجاری‌های عمیق اجتماعی گردید كه اقشار و گروه‌های سنتی تمایلی به آن نداشته و مغایر با باورها و عقاید سنتی آنان بود لذا به تدریج در برابر رژیم صف‌آرایی کردند. در سال‌های مقارن انقلاب اسلامی نویسندگان سرشناسی مانند جیمز بیل و ماروین زونیس این ذهنیت را نسبت به شاه داشتند که وی در اجرای برنامه‌هایش افراط کرده است. شائول بخاش و نیکی کدی از دیگر تحلیل­گران انقلاب ایران نیز به این نتیجه رسیده بودند که سیاست‌های غرب‌گرایانه شاه مانند اصلاحات ارضی یا آزادی زنان موجب نارضایتی روحانیت شده است.[14]
2. برخي از تحليلگران غربي اساس انقلاب ايران را در اوضاع بد اقتصادي شاه جستجو مي‌كنند. اين ديدگاه كه معضلات و ناهنجاري‌هاي اقتصادي عامل اصلي بروز انقلاب بوده است بيشتر نزد ماركسيست‌هاي غربي و گروه­هاي چپ ايراني رواج دارد. دسته اول بر روي بالارفتن قيمت نفت و چهار برابر شدن آن در سال 1352 تأكيد دارند. از اين نظر افزايش ناگهاني درآمد نفت باعث شد شاه به‌طور نسنجيده دست به برنامه‌هاي توسعه اقتصادي بزند كه آثار منفي نظير تورم، بيكاري، كمبود كالا و فساد و... به‌دنبال داشته باشد. عدم موفقيت اقتصادي ناگزير به بحران سياسي انجاميد و ناآرامي‌هاي اجتماعي زيادي را به دنبال آورد كه موجب وقوع انقلاب گرديد. برخي ديگر از تحليل­گران فاصله طبقاتي ميان اقشار مرفه و اقشار كم درآمد و برخي ديگر مهاجرت روستائيان به شهرها را عامل طغيان عليه رژيم دانسته‌اند. از نظر آنان مشكلات اقتصادي و اجتماعي مهاجرين باعث شده بود كه آنان را به صورت يك توده آماده انفجار درآورد.[15]
 
3. تبیین مذهبی انقلاب: برخی از نویسندگان داخلي عامل اصلی وقوع انقلاب اسلامی را سیاست‌های ضدمذهبی رژیم شاه می‌دانند. از نظر آنان هر چند عوامل ديگر نيز در وقوع انقلاب بي‌تأثير نبوده‌اند اما عامل اصلي انقلاب مخالفت مردم با سياست‌هاي ضدمذهبي و ضدديني شاه بوده است. عمید زنجانی سیاست اسلام­زدایی شاه را عامل اصلی پیروزی انقلاب اسلامی می‌داند و معتقد است شاه برای حکومت مجبور به اتکاء به استکبار بود و چون اسلام مخالف این وابستگی در عرصه خارجی و استبداد در عرصه داخلی بود مجبور به اتخاذ سیاسیت اسلام‌زدایی گرديد.[16] منوچهر محمدی نیز معتقد است علت اصلی و اساسی قیام مردم این بود که شاه نسبت به نابودی ارزش‌های مسلط بر جامعه قیام کرده و با جریحه‌دار کردن احساسات مذهبی مردم دیگر مجالی برای صبر و تحمل باقي نگذاشت.[17]
 
بازتاب انقلاب اسلامی
بررسی بازتاب‌ها و دستاوردهای انقلاب اسلامی در سطح بین‌المللی یکی از محورهای مهم در بحث از انقلاب اسلامی است. انقلاب اسلامی ایران به عنوان یکی از مؤثرترین پدیده‌های دهه‌های پایانی قرن بیستم تأثیرات و بازتاب‌های گسترده‌ای در سطح منطقه و جهان داشته و به همین جهت از ابعاد و جهات گوناگون مورد توجه و مطالعه صاحب‌نظران و نظریه‌پردازان سراسر جهان قرار گرفته و هزاران مقاله و کتاب در توصیف و تحلیل آن نگاشته شده است.
طرح مسأله صدور انقلاب از همان روزهای آغازین انقلاب توسط بنیانگذار جمهوری اسلامی گویای این حقیقت بود که انقلاب اسلامی در ماهیت خود یک انقلاب جهانی و یک تحول عقیدتی و در ارتباط با همه مسلمانان و مستضعفان جهان است. مطالعه تحولاتی که در کشورهای اسلامی و در میان ملت‌های مسلمان بر اثر پیروزی انقلاب اسلامی رخ داده است گواه این مطلب است. بیداری و همبستگی مستضعفان جهان و ملت‌های مسلمان و قیام در برابر حاکمان داخلی و استکبار جهانی از مهم‌ترین دستاوردهای انقلاب اسلامی در بعد خارجی است. جریان رو به افزایش انقلاب اسلامی در افغانستان، لبنان، الجزایر و عراق در نتیجه این تأثیرات بوده است و وحشتی که هم اکنون دنیای غرب از روند بیداری اسلامی و خیزش انقلابی در میان ملت‌های مسلمان دارد نشانه تأثیرات انقلاب اسلامی در سطح جهانی است. يكي از تأثيرات انقلاب اسلامی در بعد خارجی این بوده است که توانست به عنوان یک الگو و شیوه مبارزه جایگاه خاصی در میان مبارزان مسلمان بیابد. ایجاد روحیه جهادی در مجاهدان افغانستان در برابر اشغالگران روس و ممانعت از توسعه نفوذ امریکا و روسیه در این کشور از تأثیرات انقلاب اسلامی بوده است. پیروزی‌های به دست آمده در لبنان توسط حزب­الله که صرفا بر پایه اعتقاد و ایمان راسخ و با تکیه بر اصل شهادت مي‌باشد یکی دیگر از تأثیرات مهم انقلاب ایران در منطقه است. انتفاضه فلسطین و مبارزات مستمر آنان در برابر رژیم اشغالگر اسرائیل نمونه‌ای دیگر از تأثیرات انقلاب اسلامی است.[18] تأثیر انقلاب اسلامی تنها محدود به لبنان و فلسطین نبوده بلکه نقش آن در ایجاد و تقویت جنبش‌های اسلامی ترکیه، الجزایر و سایر کشورهای اسلامی نیز انکارناپذیر است. هم‌چنین انقلاب اسلامی تأثیرات بنيادین و اساسی بر جنبش شیعیان عراق و رشد و رادیکالیزه شدن آن داشته است. ارتباط امام خمینی(ره) و رهبران جنبش شیعیان عراق همچون شهید صدر و خاندان حکیم و وجود مراکز فرهنگی شیعی و ارتباط بین شیعیان عراق و ایران از عوامل مهم در این زمینه به شمار می‌آید.[19]
پیروزی انقلاب اسلامی علاوه بر این‌که تأثیرات مستقیم و غیر مستقیم بر ظهور حرکت‌های انقلابی در منطقه و در کشورهای اسلامی داشت، ایران را به قدرت مهم و تأثیرگذار منطقه خاورمیانه تبدیل نمود به­گونه‌ای که اغلب تصمیم‌گیری‌ها در مورد بحران‌های منطقه بدون وساطت جمهوری اسلامی ایران با موفقیت همراه نبوده است و با این سطح از قدرت توانسته است معادلات سیاسی را به نفع خود و جهان اسلام تغییر دهد. به همین جهت هنری کسینجر سیاستمدار کهنه‌کار امریکایی در سال 1359 اعلام کرد که بزرگترین خطری که منافع غرب و امریکا را در منطقه تهدید می‌کند بنیادگرایی اسلامی و انقلاب اسلامی است. وی بهترین راه برای جلوگیری از نفوذ گسترش انقلاب اسلامی را ایجاد حرکت‌های هدایت شده اسلامی در میان اهل سنت دانست.[20]
بنابراين به جرأت مي‌توان گفت انقلاب اسلامي ايران كه اساس آن بر سه محور نفي استبداد، نفی استعمار و سلطه خارجی و مهم‌تر از آن نفی استکبار جهانی و در نهایت تلاش برای تشکیل حکومت اسلامی به عنوان جایگزین نظام سلطنت بوده است يكي از نظام­هاي موفق در دستيابي به اهداف خود مي‌باشد.[21]


[1]. عمید زنجانی، عباسعلی؛ انقلاب اسلامی ایران؛ علل، مسائل و نظام سیاسی، قم، نشر معارف، 1381، چاپ اول، ص 15
[2]. هیرو، دیلیپ؛ ایران در حکومت روحانیون، ترجمه‌ي محمدجواد یعقوبی دارابی، تهران، مرکز بازشناسی اسلام و ایران، 1386، چاپ اول، ص 21
[3]. زیباکلام، صادق؛ مقدمه‌ای بر انقلاب اسلامی، تهران، روزنه، 1378، چاپ سوم، ص 94
[4]. کدی، آر. نیکی؛ «انقلاب ایران در چشم­انداز تطبیقی»، ترجمه حسینعلی نوذری؛ در کتاب: فراتی، عبدالوهاب؛  درآمدی بر ربشه­های انقلاب اسلامی، قم، نشر معارف، 1376، چاپ اول، ص 280
[5]. جمعی از نویسندگان؛ ایران معاصر و غرب جدید (مجموعه مقالات)، مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، تهران، 1384، چاپ اول، ص 271
[6] . امام خمینی(ره)، روح­الله؛ صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1385، چاپ پنجم، ج 3، ص 262
[7] . همان، ج 3، ص 372
[8]. کنگره امام خميني(ره) و انديشه حکومت اسلامي؛ امام خمینی و حکومت اسلامی (مجموعه آثار)، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1378، چاپ اول، ج 9، ص 6
[9]. برای مطالعه تطبیقی انقلاب اسلامی ایران با سایر انقلابات جهان ر.ک: محمدی، منوچهر؛ انقلاب اسلامی در مقایسه با انقلاب­های فرانسه و روسیه، قم، نشر معارف، چاپ اول، 1382
[10]. محمدی، منوچهر­؛ انقلاب اسلامی؛ زمینه­ها و پیامدها، قم، نشر معارف، 1380، ص 103
[11]. امام خميني، روح­الله؛ ولايت فقيه، تهران، مؤسسه تنظيم نشر آثار امام(ره)، 1376، چاپ پنجم، ص 107 ـ 118
[12]. ر. ک: شوکراس، ویلیام؛ آخرین سفر شاه، ترجمه عبدالرشا هوشنگ مهدوی، تهران، البرز،  1369
[13]. زیبا کلام، صادق؛ مقدمه ای بر انقلاب اسلامی، پيشين، صص 58 ـ 57
[14]. همان، صص 69 ـ 68
[15]. همان، صص 71 ـ 70
[16]. عمید زنجانی، عباسعلی؛ انقلاب اسلامی و ریشه­های آن، قم، نشر معارف، چاپ اول، 1381، ص 207
[17]. محمدی، منوچهر؛ تحلیلی بر انقلاب اسلامی، تهران، امیرکبیر، 1366، چاپ دوم، ص 88
[18]. محمدی، منوچهر؛ انقلاب اسلامی؛ زمینه­ها و پیامدها، پیشین، ص 237
[19]. جمشیدی، محمدحسین؛ «ارتباط متقابل انقلاب اسلامی و جنبش شیعیان عراق»، در کتاب: انقلاب اسلامی و ریشه­های آن (مجموعه مقالات)، جمعي از نويسندگان، قم، نشر معارف، 1374، ج 2، ص 361
[20]. محمدی، منوچهر؛ انقلاب اسلامی؛ زمینه­ها و پیامدها، پیشین، ص 232
[21]. فراتی، عبدالوهاب؛ درآمدی بر ربشه­های انقلاب اسلامی، قم، نشر معارف، 1376، چاپ اول، ص 12

 


2.7/5 - (15)
 
 
 
1393/10/01
 
 فروشگاه كتب پژوهشكده
 سايت احكام
 سايت مهندسي فرهنگي
 سايت پژوهش هاي معنوي
 سايت پژوهه تبليغ
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 زندگينامه مراجع,انديشمندان و علماي شيعه
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  برای دریافت پنل پیامک رایگان کلیک کنید