در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  اكثريت از منظر دين مبين اسلام
تاریخ  :  1390/07/03
منابع  :  روزنامه رسالت، شماره 7330 به تاريخ 15/5/90، صفحه 18
كلمات كليدي  :  اكثريت از منظر دين مبين اسلام
نوع مقاله : نشريات
موضوع مقاله : فرهنگي
نویسنده: نسرین علوی زادگان
 
از نظر دین مبین اسلام اكثریت از آن جهت كه اكثریت است، معیار قرار نمی‌گیرد و ارزشی ندارد. رای و نظر اكثریت را نه می‌توان به طور مطلق پذیرفت و نه می‌توان به طور مطلق رد نمود، بلكه اسلام دین معیارها و ضوابط راستین است و معیار در پذیرش هر امری، حق بودن است. اما اینكه حق چیست و باطل كدام است با توجه به تعاریف گوناگونی كه از دو مفهوم متضاد حق و باطل ارائه شده، جای تامل دارد. از دیدگاه اسلام حق مطلق، ذات مقدس خداوند است. بر همین اساس، معیار حقانیت هر امری به ارتباط یا عدم ارتباط آن به حق مطلق بستگی دارد. از میان همه مسلك‌ها، دین خداوند و به تبع آن، كتاب دین، قرآن نیز حق است. در نتیجه آنچه با پیام های قرآنی و موازین دینی مطابقت نداشته باشد، باطل خواهد بود. از نظر اسلام حكومت از آن خداست و قوانین باید قانون الهی باشد و فقط اصول و احكام دینی و الهی می‌تواند در جامعه جنبه عملی و اجرایی داشته باشد، از این رو كسی حق حكومت را داراست كه عالم و آگاه به احكام و قوانین الهی باشد و بر اجرای آنها نظارت و كنترل داشته باشد. از این رو رای و انتخاب اكثریت باید تحت نظر قانون الهی و اصل الهیات باشد.‏
در تعالیم عمیق دینی نه تنها رای اكثریت ملاك قرار نگرفته است، بلكه از آن جهت كه نوعاً انسان ها تحت تاثیر وسوسه های نفس قرار می‌گیرند و احاطه و اشراف كامل نسبت به امور ندارند، برخورد متون دینی بس محتاطانه و تامل برانگیز است؛ به عنوان مثال در سوره انعام آیه 116 آمده است: «و اگر از بیشتر كسانی كه در زمین می‌باشند پیروی كنی تو را از راه خدا گمراه می‌كنند. آنان جز از گمان خود پیروی نمی كنند و جز به حدس و تخمین نمی پردازند.» همچنین در سوره مائده آیه 48 آمده است: «فاحكم بینهم بما انزل الله و لاتتّبع اهواءهم عمّا جاءك من الحقّ.» پس میان آنان بر وفق آنچه نازل كرده حكم كن و از هواهایشان از حقی كه به سوی تو آمده، پیروی مكن.‏
از این رو حكومت رهبران و پیشروان دینی نیز با معیار حق و معنویات انجام می‌گرفت. در دیدگاه حضرت علی(ع) مردم با معیار حق شناخته می‌شوند نه حق با معیار مردم. قرآن، ابراهیم (ع) را كه در برابر همه بت پرستان یك تنه قیام می‌كند به عنوان قهرمان توحید می‌شناسد و می‌ستاید، چرا كه هر كس در راه حق گام بردارد، شایسته تكریم است، حتی اگر تنها باشد. در فرهنگ قرآن، موج سواری هنر به حساب نمی‌آید بلكه هنر، ایستادگی در برابر موج است.‏
دلیل دیگر بر معیار نبودن اكثریت، ملتزم شدن به نفی حقیقت است. اگر اكثریت معیار حقانیت فرض شود معنای آن سقوط به ورطه نسبیت حق و باطل است كه با اصول مسلم اسلامی و عقلانی در تضاد است. ما اكنون با نظام هایی مواجه هستیم كه در هر یك، اكثریت مردم به قانونی معتقدند كه گاه با قوانین دیگر در تعارض است. بر مبنای نظریه حقانیت اكثریت، باید همه قوانین متعارض، حق هم باشند؛ زیرا حق امری خارج از آرای مردم نیست، بلكه درونی است و باید در آرای مردم جستجو كرد. در این مورد نیز معیارهای دموكراسی نیاز به اصلاح و سازگاری با عقل و شرع دارد. در حقیقت در صورتی كه دموكراسی بر تبعیت مطلق از رای اكثریت اصرار ورزد، از نظر عقلی هیچ گونه توجیهی و توضیحی نمی‌تواند ارائه نماید.‏
از این رو محققان و اندیشمندان اسلامی تقسیم بندی جدیدی را برای دموكراسی بیان كرده اند. استاد مطهری، دموكراسی را بر دو نوع دموكراسی غربی و دموكراسی اسلامی منشعب نموده و بر این باور است كه دموكراسی غربی امروز، در تمایلات و خواست های طبیعی انسان، ریشه دارد نه در فطرت انسان‌ها، زیرا مبنای وضع قوانین، خواست اكثریت است.‏
البته بر دموكراسی غربی انتقاداتی وارد است، یك دسته از سوی همه مكاتب حقوقی و سیاسی و دسته دیگر از طرف مكاتب غیر پزیتیویستی و دسته سوم اشكالاتی است كه فقط الهیون طرح می‌كنند. اشكال نخست اینكه متصدیان امور حكومتی كه از سوی مردم برگزیده می‌شوند، چه اعضای مجلس قانونگذاری و چه دیگر مسئولان امور جامعه منتخب همه افراد جامعه نیستند، بلكه منتخب اكثریت رای دهندگانند بنابراین متصدیان امور حكومتی گاهی فقط، نمایندگان جزء كوچكی از كل جامعه‌اند.‏
اشكال دوم اینكه در بسیاری از موارد چند صد نفر بر چند صد میلیون تن حكومت می‌كنند. درست است كه اعضای مجلس قانونگذاری توسط مردم برگزیده می‌شوند ولی بسیاری از مسائل نمایندگان مردم رایی بر خلاف رای خود مردم دارند. بر وفق مبانی نظری دموكراسی باید حق را به مردم داد لكن در عمل حق را به نمایندگان مردم می‌دهند.‏
سومین اشكال اینكه در فاصله دو رای گیری متوالی تعداد قابل توجهی از افراد جامعه به سن بلوغ می‌رسند اما نمی‌توانند نمایندگان خود را بر گزینند. الهیون نیز اشكال اساسی تر و مهم تری دارند كه به چه دلیل مردم حق دارند كسانی را‎ ‎برای وضع و یا اجرای قوانین اجتماعی و حقوقی برگزینند و به كار گمارند؟ وضع قانون اصالتاً مختص خدای متعال است كه هستی بخش همه انسان‌ها و بخشنده همه مواهب و نعمت‌های مادی و معنوی آنان است. تنها در صورتی یك انسان حق وضع قانون برای مردم دارد كه خدای متعال در آن مورد، قانونی وضع نكرده باشد و به وی اذن قانونگذاری داده باشد.‏
ولی حكومت واقعی و حقیقی، مردمسالاری اسلامی است، به این معنا كه اسلام می‌خواهد آزادی واقعی در بند كردن حیوانات و رها ساختن انسانیت را به انسان دهد. اسلام فكر حكومت اشراف و آریستوكراسی را از میان می‌برد و اندیشه دیگری از حكومت دموكراسی و حكومت عامه را به وجود آورد.‏
بنابراین اگر خواست اكثریت مردم به عنوان اصل و اساس قوانین حكومتی باشد و تمام قوانین اجتماعی دایر مدار رضایت مردم باشد، علاوه بر اینكه از نظر اسلام مشروعیت ندارد، بلكه اثرات منفی در سرنوشت انسان ها و عامه انسانیت دارد. تفاوت نظام اسلامی با دیگر نظام ها در این است كه در آن نظام‌ها، انسان مستقلاً و اصالتاً حق وضع و اجرای قانون دارد، لكن در اسلام این حق اصالتاً مختص خدای متعال است و با اذن خداوند به آدمیان تعلق می‌یابد.

 


0/5 - (0)
 
 
 
1393/08/03
 
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 پايگاه فرهيختگان تمدن شيعي
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  Powered By vwideas