در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  شجره نامه ي عيسي مسيح Genealogy of Jesus Christ
نویسنده :  محمد ضياء توحيدي
كلمات كليدي  :  شجره‏نامه، نسب‏نامه، حضرت عيسي، داود، سليمان، مسيحاي موعود، يوسف نجار، حضرت مريم
شجره­نامه حضرت عیسی مسیح، برای مسیحیان بسیار اهمیت دارد. چرا که عهد عتیق، مسیحای موعود را از نسل حضرت داود دانسته است و بنابر این مسیحیان اهتمام خاصی بر رساندن سلسله نسب آن حضرت به جناب داود می­ورزند.
در مقابل و از طرف دیگر، یهودیان این ادعای مسیحیان که عیسی از نسل حضرت داود می­باشد را مردود می­شمارند چرا که پذیرش این انتساب تا حدودی راه را برای ادعای مسیحا بودن عیسی هموار می­کند.
به همین دلیل، پرداختن به این موضوع در میان مسیحیان همواره از جایگاهی ویژه برخوردار بوده است.
 
غفلت مرقس و یوحنا از ذکر شجره نامه­ی حضرت عیسی
نکته­ی عجیب و تأمل برانگیزی در این مسأله وجود دارد که چرا در میان انجیلهای چهارگانه، تنها دو انجیل متی و لوقا، شجره­نامه آن حضرت را ذکر کرده­اند و دو انجیل مرقس و یوحنا از ذکر اجداد مسیح غفلت ورزیده­اند.؟
چرا مرقس (که از نگاه محققان، انجیل وی پیش از سایر انجیلهای قانونی نگاشته شده است) به ذکر سلسله­نَسَب مسیح نپرداخته است!. آیا وی از نَسَب مسیح بی خبر بوده است؟ یا آنکه مطلع ساختن مردم از نسب مسیح را کم اهمیت می­دانسته است.؟!
سؤال دیگری که باید به آن پرداخته شود این است که چرا متی و لوقا شجره­نامه را ذکر کرده­اند اما در انجیل یوحنا از آن خبری نیست؟ و باز این سؤال که چرا میان دو نسب­نامه­ی ذکر شده در انجیل­های متی و لوقا، این همه تفاوت وجود دارد؟
 
نسل حضرت عیسی از طریق یوسف نجار!
انجیلهای متی و لوقا، هر دو به ذکر سلسله­نسب مسیح از طریق یوسف نجار (و نه حضرت مریم) پرداخته اند.
اما یوسف نجار کیست؟ آنگونه که از انجیلها بر می آید، وی نامزد حضرت مریم بوده است. او پس از مدتی متوجه آن می­گردد که همسرش باردار است و این در حالی است که هنوز با وی همبستر نشده است. بنابر این یوسف که مردی ایمان­دار است تصمیم می­گیرد بدون آنکه آبروی مریم را پیش روی مردم بریزد از همسرش جدا گردد. در این زمان، فرشته ی الهی در خواب بر وی ظاهر شده و به او می گوید که مریم، پاکدامن است و فرزندی که در رحمش قرار دارد از جانب روح القدس است. به دنبال این رؤیا، یوسف، مریم را به همسری خویش در می آورد.
البته آنگونه که از انجیل­ها بر می­آید، سایر مردم از این داستان بی­خبر بوده­اند و عیسی را فرزند یوسف نجار می­دانسته­اند.
به هر حال هر دو انجیل، نسب نامه­ی خود را به یوسف نجار ختم می کنند. حال این سؤال اساسی پیش می­آید که چرا نویسندگان انجیلها به جای پرداختن به نسبنامه­ی مریم، به نسبنامه­ی یوسف پرداخته­اند؟! بی تردید نویسندگان انجیلها به خوبی آگاه بوده­اند که عیسی، فرزند واقعی یوسف نیست. چرا آنها با وجود اطلاع از این مسأله به نسب نامه­ی مریم نپرداخته­اند؟
لازم است که پیش از بررسی این مسائل، متن شجره­نامه­های موجود را ذکر کنیم:
 
شجره نامه حضرت عیسی در انجیل متی
«كتاب نسب نامه­ی عیسی مسیح ابن داود ابن ابراهیم: ابراهیم اسحاق را آورد و اسحاق یعقوب را آورد و یعقوب یهودا و برادران او را آورد و یهودا فار‌َص و زار‌َح را از تامار آورد و فار‌َص حصرون را آورد و حصرون‌ اَرام را آورد و اَرام عمیناداب را آورد و عمیناداب نحشون را آورد و نَحشون شَلمون را آورد و شَلمون بوعز را از راحاب آورد و بوعز عوبید را از راعوت آورد و عوبید یسا را آورد و یسا داود پادشاه را آورد و داود پادشاه سلیمان را از زن اوریا آورد و سلیمان ر‌َحبعام را آورد و ر‌َحبعام ابِیا را آورد و ابِیا آسا را آورد و آسا یهوشافاط را آورد و یهوشافاط یورام را آورد و یورام عزیا را آورد و عزیا یوتام را آورد و یوتام آحاز را آورد و آحاز حزقیا را آورد و حزقیا‌ منَسی را آورد و منَسی آمون را آورد و آمون یوشیا را‌ آورد و یوشیا یكنیا و برادرانش را در زمان تبعید بابل آورد و بعد از تبعید بابل، یكنیا سألتیئیل را آورد و سألتیئیل ز‌َر‌‌ُوبابِل را آورد، ز‌َر‌‌ُوبابِل‌ اَبیهود را آورد و ا‌َبیهود ایلیاقیم را آورد و ایلیاقیم عازور را آورد و عازور صادوق را آورد و صادوق یاكین را آورد و یاكین ایلیهود را آورد و ایلیهود ایلعاز‌َر را آورد و ایلعاز‌َر متّان را آورد و متّان یعقوب را آورد و یعقوب یوسف شوهر مریم را آورد كه عیسی مسمی به مسیح از او متولّد شد. پس تمام طبقات از ابراهیم تا داود چهارده طبقه است و از داود تا تبعید بابِل، چهارده طبقه و از تبعید بابِل تا مسیح، چهارده طبقه».[1]
 
شجره نامه حضرت عیسی در انجیل لوقا
«و خود عیسی وقتی كه شروع كرد قریب به سی ساله بود. و حسب گمان خلق پسر یوسف ابن هالی ابن متّآت ابن لاوی ابن ملكی ابن ینا ابن یوسف ابن متّاتیا ابن آموس ابن ناحوم ابن حسلی ابن نجی ابن مأت ابن متاتیا ابن شمعی ابن یوسف ابن یهودا ابن یوحنا ابن ریسا ابن زَروبابل ابن سألتیئیل ابن نِیری ابن ملكی ابن اد‌ّی ابن قوسام ابن ایلمودام ابن عِیر ابن یوسی ابن ایلعاذر ابن یوریم ابن متَّات ابن لاوی ابن شمعون ابن یهودا ابن یوسف ابن یونان ابن ایلیاقیم ابن ملیا ابن مینان ابن متّاتا ابن ناتان ابن داود ابن یسی‌ ابن عوبید ابن بوعز ابن شلمون ابن نحشون ابن عمیناداب ابن ارام ابن حصرون ابن فارص ابن یهودا ابن یعقوب ابن اسحاق ابن ابراهیم ابن تار‌ح ابن ناحور ابن سروج ابن ر‌عو ابن فالَج ابن عابر ابن صالَح ابن قینان ابن ارفكشاد ابن سام ابن نوح ابن لامك ابن متوشالح ابن خنوخ ابن یارد ابن مهلَلئیل ابن قینان ابن انوش ابن شیث ابن آدم ابن الله».[2]
 
تفاوت میان دو شجره نامه؛ توجیه­های ارائه شده و ...
با بررسی و تأمل در این دو سلسله­نسب به راحتی می­توان متوجه تفاوت میان آنها شد؛ تفاوتی آشکار که هرگز نمی­توان آن دو را مربوط به یک نفر دانست.
عالمان مسیحی از گذشته تا به امروز، توجیهات متعددی را برای این ناهمسانی ذکر کرده­اند. یکی از مشهورترین راه حل­های ارائه شده توسط عالمان مسیحی آن است که که شجره نامه­ی متی، مربوط به یوسف است و شجره نامه­ی لوقا مربوط به حضرت مریم. در حقیقت حضرت مریم فرزند هالی و یوسف نیز داماد وی بوده است.
این عالمان در پاسخ به اینکه چرا لوقا در نسب­نامه­ی حضرت مسیح، به جای نام مریم، اسم یوسف را ذکر کرده، اظهار می­دارند: یوسف طبق رسم یهودیان، فرزند هالی خوانده می­شده است.[3]
 
رد این توجیه از سوی کالون
گرچه این توجیه از سوی بسیاری از مسیحیان مورد پذیرش قرار گرفته است اما در مقابل، برخی از عالمان مسیحی، این راه حل را غیر قابل قبول دانسته­اند. ژان کالون، عالم بزرگ مسیحی با استناد به کتاب مقدس اظهار می­دارد که مسیحای موعود، باید از نسل سلیمان باشد[4] در حالی که اگر این توجیه را بپذیریم، حضرت عیسی از نسل ناتان (پسر دیگر حضرت داود) خواهد بود و نه از نسل سلیمان و بنابر این دیگر نمی­توان حضرت عیسی را مسیحای موعود بنی اسرائیل دانست.[5]
اشکال دیگری که بر این توجیه وارد می­شود آن است که چرا این راه حل در زمان آباء کلیسا که که از نظر زمانی بسیار نزدیکتر به عهد مسیح بوده­اند مطرح نشده است. گزارشهای تاریخی حکایت از آن دارد که تمامی آباء کلیسا بر این مسأله اتفاق نظر داشته­اند که هر دو نسب نامه­ی متی و لوقا، مربوط به یوسف بوده است.[6]
همچنین باید توجه داشت که نام پدر مریم در اناجیل مختلف اپوکریفایی، یواقیم ذکر شده است[7] و بنابر این، ادعای اینکه نام پدر مریم، "هالی" بوده، هم فاقد دلیل است و هم با اناجیل اپوکریفایی، ناسازگار است.
 
توجیه­ها و راه حل­های دیگر
البته کالون، راه حل دیگری را پیشنهاد می­کند. او اظهار می­دارد که نسب نامه­ی متی، در واقع مربوط  یوسف است اما از آنجا که یوسف و مریم از یك خاندان بوده­اند نیازی به ذكر نسب نامه‌ی مریم به صورت جداگانه نبوده است.[8]
کارل بارت الهی­دان بزرگ مسیحی و بنیان­گذار مکتب نئوارتدوکسی، در پاسخ به این اشکال که چرا در انجیل متی، مسیح فرزند یوسف خوانده شده، اظهار می­دارد که یوسف به خاطر وحی الهی[9] پدرخوانده‌ی مسیح محسوب شده است و همین مقدار، در انتساب مسیح به داود كافی بوده است. بنابر این، مسیح در حقیقت، فرزند خوانده‌ی یوسف بوده است.[10]
بعضی از عالمان مسیحی همانند هارناک، بولتمان و برونر نیز ضمن پذیرش اینکه نسب­نامه حقیقی مسیح در انجیل متی ذکر شده است، نظری کاملا متفاوت را اظهار داشته­اند. آنها با رد تولد معجزه آمیز حضرت عیسی از طریق روح­القدس، بر این باور بوده­اند كه حضرت عیسی فرزند واقعی یوسف بوده است و بنابر این، نسل مسیح از طریق یوسف به داود می­رسد.[11]
 
اشکالاتی دیگر در مورد این شجره­نامه­ها
در مورد این شجره­نامه­ها اشکالات بسیاری از سوی منتقدان مطرح شده است که ما تنها به چند مورد از این اشکالات، اشاره خواهیم داشت:
1. چرا نسب­نامه­ی متی با عهد عتیق اختلاف دارد؟ در انجیل متی، یورام فرزند عزیا و عزیا فرزند یوتام دانسته شده اما در عهد قدیم، یورام فرزند اخزیا، اخزیا فرزند یوآش، یوآش فرزند امصیا، امصیا فرزند عزریا و عزریا فرزند یوتام ذكر شده است!.[12]
 
پاسخ برخی عالمان مسیحی به این اشکال
برخی در پاسخ به این اشکال، اظهار داشته اند که انجیل متی، نام تمام اجداد را ذکر نکرده و تنها به ذکر نام کسانی که دارای اهمیت بیشتری بوده اند اکتفا کرده است. البته این پاسخ نیز چندان قابل قبول به نظر نمی رسد زیرا نویسنده این انجیل، پس از ذکر نام نیاکان مسیح، چنین می نگارد: «پس تمام طبقات، از ابراهیم تا داود چهارده طبقه است و از داود تا جلای بابل چهارده طبقه و از جلای بابل تا مسیح، چهارده طبقه[13]». روشن است که این پاسخ که احتمالا نویسنده انجیل متی، نام برخی اجداد مسیح را ذکر نکرده، با مشکلی دیگر مواجه خواهد بود زیرا وی اجداد مسیح را در سه دسته چهارده تایی منحصر می­نماید و اگر بخواهیم نام افراد دیگری را در این شجره نامه بگنجانیم، این طبقه بندی متی، بی معنی خواهد بود.
2. پذیرش این نسب نامه­ها نتیجه ی نامطلوبی را در بر خواهد داشت. زیرا در این نسب­نامه­ها، "فارص" از اجداد مسیح دانسته شده است[14]. این در حالی است که طبق گزارش تورات، وی زنازاده بوده است. در سفر پیدایش چنین آمده است:
«و یهودا زنی مسمّی به تامار برای نخست زاده خود عیر گرفت... چون یهودا او را بدید، وی را فاحشه پنداشت زیرا که روی خود را پوشیده بود، پس از راه به سوی او میل کرده گفت: بیا تا به تو در آیم، زیرا ندانست که عروس اوست... و چون وقت وضع حملش رسید اینک توأمان در رحمش بودند... پس او را فارص نام نهاد».[15]
بنابر این اگر این شجره­نامه­ها را معتبر بدانیم، باید حضرت عیسی را از نسلی ناپاک بدانیم.!
3. ذکر نام چهار تن از مادران؛ چرا؟! با وجود اینکه در این انجیلها تنها نام پدران، ذکر شده است اما در انجیل متی، نام چهار تن از مادران نیز آمده است: تامار مادر فارص، راحاب مادر بوعز، راعوت مادر عوبید و اوریا مادر سلیمان. سؤال مهمی که پیش­روی عالمان مسیحی قرار دارد آن است که چرا در میان اجداد مسیح، تنها نام چهار زن ذکر شده است؟ در حالی که می­دانیم که ذکر نام مادران، در شجره­نامه­ها هرگز مرسوم نبوده است. و حتی اگر فرض کنیم که متی، می­خواسته مادران مسیح را نیز ذکر کند، باز این سؤال پیش می­آید که چرا وی تنها نام چهار تن از این زنان را ذکر کرده است؟ ویژگی و خصوصیت این زنان چه بوده است که متی، نام آنها را به صورت ویژه، ذکر کرده است.؟!
با مراجعه به کتاب مقدس می­توان دریافت كه در مورد تمامی این چهار زن، در عهد عتیق نکاتی تأمل برانگیز وجود دارد از آن جمله اینكه تامار و اوریا هر دو از راه زنا آبستن شدند (پیدایش 38 : 13 به بعد و دوم سموئیل 11 : 13 به بعد) و راعوت هم هنوز با بوعز ازدواج نكرده بود كه با او خوابید (كتاب روت، باب سوم). وراحاب هم زانیه بود (یوشع 2 : 1 تا6 و قاموس كتاب مقدّس ص 404).
آیا روح القدس به متی الهام كرده است كه تنها نام این چهار زن را ذكر كند تا معلوم شود كه نسب حضرت عیسی، چندان درخشان نیست.؟!
توجیه این اشکال: در برخی از منابع تفسیری در پاسخ به این اشکال گفته شده است: این زنان از امتهای غیر یهودی بوده­اند و هدف از ذکر نامشان آن بوده است که لطف خدا به سایر امتها نیز نشان داده شود.[16]
 
نتیجه:
از مجموع آنچه گذشت می­توان دریافت که راه حل­های ارائه شده از سوی عالمان مسیحی، معمولا فاقد دلیل است. افزون بر این، در اکثر موارد نیز با اشکالاتی مواجه است و به همین دلیل است که هیچ یک از این توجیهات، نتوانسته است از مقبولیتی عام و فراگیر برخوردار گردد.[17]
به همین دلیل است که برخی دانشمندان این نسب نامه­ها را ساخته و پرداخته­ی نویسندگان انجیلها دانسته و در نتیجه فاقد ارزش خوانده­اند.[18]
 


[1] - متی 1: 1 – 17
[2] - لوقا 3: 23 – 38
[3] - St. Aquinas, Thomas, Catena Aurea (Golden Chain), Gospel of Matthew, Chapter 1, (trans. John Henry Parker, v. I, J.G.F. and J. Rivington: London, 1842)
[4] - در کتاب دوم سموئیل 7: 12 – 14 در مورد سلیمان آمده است: «و کرسی سلطنت او را تا به ابد پایدار خواهم ساخت». بنابر این و طبق این وعده‏ی الهی، مسیحای موعود (که پادشاه بنی‏اسرائیل خواهد بود) می‏بایست از نسل سلیمان باشد.
[5] - هندی، ملا رحمة الله؛ اظهار الحق؛ الفصل الثالث فی بیان أن هذه الکتب مملوءة من الإختلافات و الأغلاط، القسم الأول فی بیان الإختلافات؛ الإختلاف السادس و الأربعون إلی الإختلاف الحادی و الخمسون
[6] - القیصری، یوسابیوس؛ تاریخ الکنیسة؛ ترجمة القمص مرقس داود، مکتبة المحبة، ص 29، پاورقی 1
[7] - انجیل مقدماتی یعقوب، بابهای 1 و 2، انجیل شبیه متی، بابهای 1 – 3، انجیل میلاد مریم، باب 1
[8] - الخضری، الدكتور القس حنا جرجس؛ تاریخ الفكر المسیحی؛ دارالثقافه، ۱۳۰۴ه.ق، ج۱، ص 179
[9] - متی 2: 13
[10] - الخضری، الدكتور القس حنا جرجس؛ پیشین؛ ص 181
[11] - پیشین؛ ص 176
[12] - اول تواریخ 3: 10 – 13
[13] - متی 1: 17
[14] - متی 1: 3
[15] - پیدایش 38: 6 – 29
[16] - Barton, John and Muddiman, John (eds.), The Oxford Bible Commentary, (Oxford, 2007, 1st ed.), P.849
[17] - الخضری، الدكتور القس حنا جرجس؛ پیشین؛ ص 181 - 187
[18] - ولف، كری؛ درباره‌ی مفهوم انجیلها؛ ترجمه محمد قاضی، انتشارات فرهنگ، 1348ه‏ش، ص 28

 


0/5 - (0)
 
 
 
1393/06/11
 
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 پايگاه فرهيختگان تمدن شيعي
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  Powered By vwideas