در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  فرايند گشتالت درماني
نویسنده :  معصومه ابوالفتحي
كلمات كليدي  :  گشتالت¬درماني، تغيير، زمان حال، تجربه، آگاهي، واقعيت، علوم تربيتي، مشاوره و راهنمايي
  گشتالت‌درمانی، توسط فریتز پرلز توسعه یافته و شیوه­ای از درمان است که بر افکار و احساساتی که فرد در "زمان و مکان حال" تجربه می­کند، تمرکز داشته و بر تماس، آگاهی، آزمایش و تجربه تأکید می­کند. مفاهیم و دیدگاه‌های نظری این شیوه درمانی از گذشته در نوشته­های مختلف آمده است و پرلز، در واقع، توانسته است بدان‌ها شکل و فرم خاصی بخشیده و عملا آن را در تغییر رفتار انسان‌ها به‌کار ببندد. پرلز، پاره­ای از مفاهیم نظری خود را از افکار رایج در مکاتب روانکاوی، روان‌شناسی گشتالت، اصالت وجود و پدیده­شناسی اقتباس کرده است. برخی از علل فاصله گرفتن پرلز از مکتب روانکاوی عبارتند از: اعتراض او به نظریه لیبیدو(انرژی روانی)، مفهوم غریزه و ناخودآگاه.[1]
 
امکان تغییر در گشتالت‌درمانی
  در گشتالت­درمانی، تغییر امکان دارد ولی برای تغییر، برنامه­ریزی، جستجو و یا درخواست نمی­شود. پرلز، نظریه تغییر گشتالت را به صورت واضح و روشن، مشخص و معلوم ننمود، اما می­توان دیدگاه او را در این مورد از میان نوشته­ها و کارهایش جمع­آوری نمود. تغییر، زمانی رخ می­دهد که فرد آنچه که هست، بشود نه اینکه فرد کوشش کند که آنچه که نیست، بشود. به‌عبارت دیگر، تغییر، زمانی در من روی می­دهد که من بیشتر خودم باشم نه اینکه سعی کنم که کمتر خودم باشم و بیشتر شخص دیگری باشم.[2]
 
هدف‌ گشتالت‌درمانی
  از نظر پرلز، هدف گشتالت‌درمانی، پختگی و کمال‌یافتن فرد است. نکته تلویحی در این هدف‌گذاری، تأکید بر مسئولیت­پذیری در قبال خویش و متکی کردن مراجعان به خودشان است. گشتالت­درمانی، باید به مراجعان کمک کند تا بفهمند خیلی بیش از آنچه می‌پندارند، توانمندند. بنابراین، مراجعان به خودآگاهی بیشتری رسیده و به طرف خودشکوفایی حرکت می­کنند. یکپارچگی، نکته تلویحی دیگری است که در پختگی و کمال‌یافتن نهفته است. پرلز، می‌گوید: "انسان یکپارچه، کسی است که نه به کام جامعه فرو رود و نه به‌طور کامل از آن کناره گیرد". یکپارچگی یعنی هماهنگی احساسات، ادراک­ها، افکار و فرایندهای بدنی. چنین انسانی، انرژی کمی هدر داده و تمامی نیازهایش را می­تواند برآورده کند. انسانی که کاملا یکپارچه نیست، خلاء‌های عاطفی دارد. به نظر پرلز یکپارچه کردن بخش­های بیگانه‌شده، یکی از هدف‌های بسیار مهم گشتالت‌درمانی است.[3]
 
فرایند گشتالت‌درمانی
  با توجه به اینکه نوروز(روان‌رنجوری)، نشانه­ای از توقف رشد است، چاره آن درمان روانی نیست؛ بلکه چاره در شیوه­ای از بازگرداندن رشد است. تمام تمرین‌ها و اعمالی که در این شیوه درمانی انجام می­شود، به منظور تأمین رشد فرد است. در این شیوه از درمان، کشف "خود"، هدف است و این از طریق درون‌نگری و بازآزمایی خویش حاصل نمی­شود؛ بلکه از طریق عمل به دست می‌آید. گشتالت­درمانی، شامل تمرین‌هایی در زمینه گسترش و توسعه آگاهی فرد از عملکرد "خود" به مثابه یک ارگانیزم و یا یک فرد است. تماس با محیط از طریق آگاه شدن از احساسات موجود، احساس نیروهای متضاد، توجه و تمرکز کردن حواس بر یک موضوع، تشخیص وجه تمایز امور و وحدت‌بخشی به آنها، گسترش آگاهی از "خود" از طریق به خاطر آوردن، بالا بردن احساس بدنی، به تجربه درآوردن تداوم عواطف، گوش دادن به توصیف‌های کلامی و وحدت بخشیدن به آگاهی، هدایت آگاهی به سمت تماس و تغییر اضطراب به هیجان و انگیزش، تغییر فرایندهای رفتاری نامطلوب از طریق بررسی رفتارهای اشتباه، به حرکت درآوردن عضلات و انجام اعمال بهتر؛ همگی فعالیت‌هایی هستند که موجب رشد و توسعه آگاهی می‌شوند.
  ­فرایند گشتالت­درمانی با دو نقطه یا دو وضعیت شروع می­شود. نقطه اول، که فرایند درمان از آن آغاز می­شود، علامت و نشانه مرضی است. نقطه دوم، شخص خاصی است که برای درگیر شدن با نشانه مرضی مورد نظر انتخاب شده است و درمانگر نامیده می­شود. کل فرایند گشتالت­درمانی مرکب از سه فرایند جزئی­تر است. یکی، خود فرایند درمان است که همان رابطه مراجع و درمانگر است. دیگری، فرایند درون مراجع است که به وسیله­ی علامت و نشانه‌های مرضی نشان داده می­شود و سومی، فرایند درون درمانگر است که به فرایند مرضی مراجع پاسخ می­دهد. فرایند درمان یا رابطه مراجع و درمانگر از اهمیت فوق­العاده­ای برخوردار است، زیرا کیفیت آن موید چیزهایی است که برای هر یک ممکن است اتفاق بیفتد.[4]
  ماهیت گشتالت­درمانی، تجربه­ای است بین من و تو در اینجا و حالا. به مراجع کمک می­شود که چه و چگونگی اجتناب خود را کشف کند. این کار از طریق تمرکز بر آگاهی، آزمایش کردن مستقیم، گسترش رفتار و احساس ناکامی و حماقت ماهرانه که موجب می­شود آگاهی فرد از اجتناب، فرافکنی و دیگر فرایندها بیشتر شود. در ضمن، مراجع به‌طور کامل و ارضا­کننده در زندگی خود دخالت می­کند و ظرفیت او برای آگاهی به‌تدریج زیاد شده و منجر به مسئولیتی می­گردد که انتخاب را برای او آسان می­سازد.[5]
  تمرکز اصلی فرایند مشاوره گشتالتی بر تسهیل آگاهی فرد از خود و همه احساسات، رفتارها، تجربه­ها و وضعیت‌های ناتمامی است که خود فرد را تشکیل می­دهند. این‌گونه کسب آگاهی مددجو از خود، با کمک درمانگر و استفاده خلاق او از آزمایش‌ها، تسهیل می­شود. تمرکز اصلی این آزمایش‌ها بر لحظه کنونی درمان است و آزمایش‌ها نیز به شیوه­ای انجام می­گیرد که مددجو بتواند با تجربه کردن واقعی جنبه­های مختلف خود، آگاهی بیشتری پیدا کند. چون فرد به عنوان یک هویت کل­نگر در نظر گرفته می­شود، بنابراین، آزمایش‌ها کمک می­کنند تا مددجو بتواند جنبه­های مختلف خود را که قبلا انکار می­کرده است، بپذیرد و مسئولیت این جنبه­ها را به عهده بگیرد. در این صورت، جنبه­های مربوط به خود، بیش از گذشته یکپارچه می­شوند و به صورت یک کل در می­آیند و باعث می­گردند تا مددجو و نیز کارکرد او، کامل‌تر شود.[6]
  پرلز، اظهار داشت که برای درک فرایند درمان گشتالتی، مشاور باید بر "حالا" و "چگونگی" رفتار مراجع متمرکز شود. برای ما تنها زمان حال قابل دسترسی است؛ ما می­توانیم گذشته را به خاطر آورده و آینده را پیش­بینی کنیم اما نمی‌توانیم مستقیما کاری در یکی از آن دو مورد انجام دهیم. ما تنها می­توانیم در زمان حال زندگی و عمل کنیم. بنابراین آگاهی ما می­بایست در زمان حال باشد؛ فرد در زمان حال می­بایست بر آن رفتارهایی تمرکز یابد که کوشش او را برای اجتناب از کار یا موضوع ناتمام دردناک آشکار می­سازد. آگاهی از این نوع رفتارها نشان‌دهنده شیوه کار هیجانی مراجع است. بنابراین، فرایند گشتالت‌درمانی بر "حالا" و "چگونگی" تمرکز دارد تا بدان وسیله آگاهی مراجع را افزایش دهد و در نتیجه خود را رها ساخته تا سازگاری خلاق با محیط داشته باشد.[7]
 
ادراک مددجو نسبت به فرایند مشاوره
  فرایند مشاوره گشتالتی هنگامی آغاز می­شود که مددجو آگاهی می­یابد بعضی از نیازهای روانی او ارضا نشده است. نیازهای ارضا نشده مثل عشق از طرف پدر و مادر یا حفظ ظاهر و نمود در جامعه، بسیار متنوع و زیادند و مددجو نیز برای کمک گرفتن و ارضای این نیازهاست که به درمانگر مراجع می­کند. همچنین، مددجو با مجموعه­ای از رفتارهایی به نزد در مانگر می­آید که به وسیله خود او و برای جلوگیری از ارضای این نیازها طرح و بروز داده شده­اند. حال، به جای اینکه شخص با خطرپذیری، چنین رفتارهایی را کنار گذارد و با آنچه به نظر می­آید احتمال غیروجودی(زندگی بدون انواع دفاع‌ها) دارد، مواجه شود؛ نومیدانه ولی با ذکاوت به این رفتارها متوسل می­شوند.
 
ادراک درمانگر از فرایند مشاوره
  درمانگر با آگاهی نسبت به نیازهای خود – به عنوان یک فرد و یک درمانگر – به جلسه درمان وارد می­شود. درمانگر، برخورد با مددجو را به عنوان فرصتی تلقی می­کند که با او به یک سفر درمانی می­رود. در این سفر، درمانگر در تماس روانی با مددجوست و در همراهی او باقی می­ماند. همزمان با آن، درمانگر مفاهیم و قضاو‌ت‌های پیشین خود درباره مددجو را کنار می­گذارد تا بدین وسیله خود را نسبت به آنچه در تعامل لحظه به لحظه با مددجو به وقوع می­پیوندد، آزاد و باز نگهدارد. در این فرایند، درمانگر از خود به عنوان یک وسیله خلاق و در جهت تسهیل آگاهی مددجو نسبت به توانایی‌های بالقوه خویش و نیز به عنوان موجودی خلاق، استفاده می­کند.[8]
 
تاکید پرلز
  پرلز، بیشترین تاکید را بر نگرش مبتنی بر ترس مرضی، اجتناب و گریز از چیزی می­گذارد. او سعی می­کند در برخورد با مراجع بفهمد که او از چه چیزی اجتناب می­کند و آنگاه، در مقام یک مددکار، در دو جهت شروع به کار می­کند. یکی آنکه موقعیت‌هایی فراهم می­کند که در آن، مراجع می­تواند حالت‌های نامطبوع خویش را تجربه کند و دیگر آنکه اجتناب‌های او را ناکام می­کند تا اینکه مراجع متمایل بشود که استعدادهای بالقوه خویش را به حرکت درآورد.
  کل درمان گشتالتی در ارتباط دقیق و جداناپذیری با "اینجا" و "اکنون" انجام می­گیرد. تاکید بر زمان حال به مراجع فرصت می­دهد تا کاملا از تجربیات خویش آگاه شود و آنها را کشف کند. وظیفه درمان آن نیست که از طریق به خاطرآوردن، گذشته را بهبود بخشد. گذشته، آن طوری که در حال عرضه می­شود، روی رفتار اثر می­گذارد. به جز حال، هیچ‌گونه واقعیت دیگری وجود ندارد. بنابراین، در هر تلاشی برای سازماندهی مجدد ارگانیزمی، این واقعیت اساس کار قرار می­گیرد. توجه به تفکرات آینده­نگرانه و یا تاریخی همیشه تماس با واقعیت را نابود می­کند. در گشتالت‌درمانی، زمان حال مساوی است با تجربه و تجربه مساوی است با آگاهی و آگاهی یعنی واقعیت. گذشته، دیگر وجود ندارد و آینده هم هنوز نیامده است. بنابراین، آنچه که مهم است همان "حال" است. در گشتالت‌درمانی، رشد و بلوغ از راه یادگیری انجام می­گیرد و یادگیری کسب و جمع­آوری اطلاعات نیست، بلکه مکاشفه­ای است که در زمان حال انجام می­گیرد.[9]


[1]. شفیع‌آبادی، عبدالله و ناصری، غلامرضا؛ نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1386، چاپ سیزدهم، ص 212.
[2]. شیلینگ، لوئیس؛ نظریه‌های مشاوره، ترجمه خدیجه آرین، تهران، اطلاعات، 1386، چاپ ششم، ص 261.
[3]. شارف، ریچارد.اس؛ نظریه‌های روان‌درمانی و مشاوره، ترجمه مهرداد فیروزبخت، تهران، رسا، 1381، چاپ اول، ص 242.
[4]. شفیع‌آبادی، عبدالله، ناصری و غلامرضا؛ نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی، پیشین، ص 193.
[5]. شیلینگ، لوئیس؛ نظریه‌های مشاوره، پیشین، ص 261.
[6]. ساعتچی، محمود؛ نظریه‌های مشاوره و روان­­درمانی، تهران، ویرایش، 1379، چاپ اول، ص 73.
[7]. شیلینگ، لوئیس؛ نظریه‌های مشاوره، پیشین، ص 261.
[8]. ساعتچی، محمود؛ نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی، پیشین، ص 73.
[9]. شفیع‌آبادی، عبدالله و ناصری، غلامرضا؛ نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی، پیشین، ص 195.

 


0/5 - (0)
 
 
 
1393/01/28
 
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 پايگاه فرهيختگان تمدن شيعي
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  Powered By vwideas