در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  حسب حال Auto Biography
نویسنده :  اعظم بابایی
كلمات كليدي  :  حسب حال، زندگي نامه ي خود نوشت، اتوبيوگرافي، ادبيات فارسي
حسب حال یا زندگی‌نامه‌ی خود‌نوشت، یا اتوبیوگرافی "Auto Biography" گونه‌ای زندگی‌نامه و شاخه‌ای از آن است که دربر دارنده‌ی تاریخ زندگانی یا دوره‌ای از زندگی شخص به قلم خود اوست. زندگی‌نامه خودنوشت در شمار ادبیات اعترافی است. البته با اندکی مسامحه می‌توان خاطره‌نویسی و یادداشت‌های روزانه‌ی شخص را نیز نوعی زندگی‌نامه‌ی خود نوشت برشمرد.[1]
اتوبیوگرافی با زندگی‌نامه، یا شرح حال و ترجمه­ي احوال، خاطرات و یادداشت‌های روزانه، نامه‌ها و وقایع­نامه‌ها پیوستگی نزدیکی دارد. خود‌ زندگی‌نامه اغلب از حوادث مهم و قابل توجه زندگی گذشته­ي نویسنده صحبت می‌کند و معمولا دوره‌ای طولانی از زندگی او را دربر می‌گیرد.[2]
اتوبیوگرافی‌ها بسته به نویسنده­ي آنها تفاوت‌هایی با هم دارند. مثلا ممکن است نویسنده‌ای بیشتر به ذکر وقایع و مشاهدات خود بپردازد و یا به شرح احوال و تجارب و عوالمِ خویش و نیز بسته به این­که وی از چه طبقه‌ای است نظرگاه و علاقه‌اش چیست، کیفیت و اهمیت این یادداشت‌ها متفاوت می‌شود. گاه خاطره­نویس در نمایش حوادث حیات و حتی افکار و احوال درونی خویش صداقتی به خرج می‌دهد و به عبارتی دیگر تصویری از خود عرضه می‌دارد و اثر او اعتراف­گونه‌ای است، مانند اعترافات سنت آگوستین و اعترافات «ژان ژاک رسو» نویسنده و منتقد فرانسوی.[3]
نخستین کسی که آگاهانه به زندگی‌نامه خویش پرداخته، «ایسوکراتس» خطیب یونانی(436-338‌ ق.م) با "کتاب دفاعیات" (353 ق.م) بوده است. بسیاری، او را که از شاگردان سقراط بوده، بزرگترین معلم تاریخ یونان می‌دانند. از دیگر زندگی‌نامه‌های خود‌نوشت مهمی که از دوره‌ی باستان بازمانده است، می‌توان به نامه‌های «سیسرون» و نامه‌های «سقراط» اشاره کرد. با این همه به اعتقاد بسیاری از منتقدان نخستین زندگی‌نامه­ي خودنوشت با ارزش، «اعترافات اگوستین قدیس (354-430 م) است.»[4] که گزارش بسیار شخصی از تجربه‌ی روحی و نمونه‌ی خارق­العاده‌ای از تحلیل عمیق روان­شناختی خویشتن است، از آن نوع که فقط در دوران مدرن متداول شد.[5]
با فرا رسیدن دوره‌ی رنسانس، دگرگونی‌هایی در عرصه‌ی زندگی‌نامه­نویسی پدید آمد . اصول نوین حسب حال­نویسی در همین دوره و در پی پیدایش اومانیسم شکل گرفت و در نتیجه دقت و صداقت به مثابه خاصه‌های بنیادین زندگی‌نامه‌ی خود‌نوشت رخ نمودند. از بهترین اتوبیوگرافی‌های دوره‌ی رنسانس می‌توان از «زندگی جدید دانته آلیگیری» شاعر ایتالیایی (1304-1374 م) یاد کرد.[6] به نظر می‌رسد که اومانیسم (انسان‌مداری) در عصر رنسانس مردم را به کنکاش ژرف و وسیع در خود و تحلیل خویشتن وا داشته بود. از اویل قرن 17 نوشتن یادداشت روزانه و جمع‌آوری خاطرات، بیش از پیش رواج یافت و داستان‌های اتوبیوگرافیک کمابیش سریع متداول شد. در قرن 18 ارتباطی بین اتوبیوگرافی و نوعی رمان نسبتا جدید احساس می‌شود. مثلا "رابینسون کروزوئه" (1719) اثر «دفو» را نوعی داستان اتوبیوگرافیک می‌دانند. از این دوره به بعد داستان سخت با اتوبیوگرافی درهم آمیخته است و تعداد زیادی از آن در پنجاه سال آخر قرن به سبب پیدایش و توسعه­ي قابل توجه شیوه­ي جریان سیال ذهن به نگارش درآمد.[7] در سده‌ی نوزدهم نیز انبوهی از زندگی‌نامه‌های خودنوشت سر برآوردند که از میان آنها «شعر حقیقت» از «گوته» شاعر و نویسنده‌ی آلمانی (1749-1832 م) و زندگانی و مکاتبات داروین بسیار حائز اهمیت هستند. در سده‌ی بیستم میلادی، اتوبیوگرافی به شیوه‌ها و شگردهای گوناگونی همچون روایی و گزارشی پدید آمدند. پس از سال‌های جنگ جهانی دوم، تقریبا همه­ي چهره‌های برجسته سیاسی- اجتماعی نوشتن زندگی‌نامه‌‌های خود را آغاز کردند که برآیند چنین حرکتی، پدید آمدن شمار فراوانی از انواع گوناگون زندگی‌نامه‌های خودنوشت بوده است.[8]
سابقه‌­ي پرداختن به حسب حال یا اتوبیوگرافی در زبان فارسی چندان طولانی نیست و دست بالا به دوره‌ی قاجار می‌رسد. اصولا این نوع نویسندگی در ایران بسیار دیرتر از گونه‌های دیگر زندگی‌نامه­‌نویسی پا گرفت. نخست به دلیل اختناق و جوّ وحشت و هراس، دوم به سبب فروتنی اندیشمندان ایرانی که چندان علاقه‌ای به پرداختن به خود نداشتند.[9] با این حال قدیمی‌ترین اتوبیوگرافی در ایران، اتوبیوگرافی ابوعلی سینا است که آن­را بر شاگردان خود املاء کرده است و همچنین «المنتقد من­الضلال» از «امام محمد غزالی»که اعتراف­گونه است.[10] زندگی‌نامه‌های خودنوشتی که از دوره­ي قاجار به جا مانده، از نثری ساده و زود فهم و بی‌پیرایه برخوردار است. در آن سال‌ها، زندگی‌نامه‌های خودنوشت بیشتر در قلمرو ادبیات سیاسی به کار گرفته می‌شدند. فهرست مفصل خاطرات سیاسی رجال در سنجش با نوشته‌های اندک و انگشت­شمار ادیبان گواه این مدعا است، مانند خاطرات و اسناد علی‌خان‌ ظهیرالدوله، خاطرات سیاسی میرزا علی‌خان امین‌الدوله، "شرح زندگانی من" از عبدالله مستوفی و "زندگانی من" از احمد کسروی.
 از آغاز دوره‌ی جدید در تاریخ و ادب ایران (پس از شهریور 1320ش) پرداختن به این نوع نوشته سیر تکوینی خود را طی کرد و نوشته‌های ارزشمندی در این زمینه به وجود آمد. مانند «یادداشت‌های قاسم غنی»، "زندگانی من" از ابوالقاسم لاهوتی و... البته زندگی‌نامه‌های خودنوشت که در دوره‌ی معاصر پدید آمده‌اند که می‌توان آنها را از دیدگاه ادبی بررسی کرد. مانند روزهای دکتر محمد اسلامی ندوشن، خاطرات یک مترجم از محمد قاضی و... این نوع نوشته در ایران چهره‌ای جوان دارد. در عوض اقسام دیگر زندگی‌نامه‌، مثل سیره، سفرنامه، زندگی‌نامه عمومی و تذکره در ایران از قدیم رواج بیشتری داشته‌اند.
برای حسب حال­نویسی تقسیماتی از دیدگاه‌های متفاوت پیشنهاد کرده‌اند، مثل حسب حال‌های جزئی­نگر و کلی­نگر یا در تقسیماتی دیگر حسب حال‌های رسمی و غیر رسمی. حسب حال‌های رسمی آنهایی هستند که در قالب اسناد و مدارک باقی می‌مانند مثل حسب حال‌های سیاستمداران. حسب حال‌های غیر رسمی، نیز دربر دارنده خاطرات روزانه، نامه‌ها یا نوشته‌هایی است که نویسنده‌ی آن بیشتر به زندگی خصوصی خود پرداخته است.
 از دیدگاه‌های دیگر «جیمز اولنی» اندیشمند آمریکایی تقسیم­بندی دیگری ارائه می‌دهد:
 1) حسب حال‌های مضمونی: که نویسنده آن تنها به یک مضمون می‌پردازد، مثل «نبرد من» از هیتلر.
 2) حسب حال‌های ایدئولوژیک که نویسنده از باورها و جهان­بینی خود یا دیگران می‌گوید مثل «اعترافات» تولستوی.
 3) حسب حال در قالب رمان (یا رمان حسب حالی) که نویسنده پشت قهرمان پنهان می‌شود و زندگی خود را به واسطه‌ی او به قلم می‌کشد مثل «در جست و جوی زمان از دست رفته» از مارسل پروست یا «مرد اوّل» از آلبر کامو.[11]


[1]. رستگار فسایی، منصور؛ انواع نثر فارسی، تهران، سمت، 1380، چاپ اول، ص283.
[2]. همان، ص284.
[3]. رزمجو، حسین؛ انواع ادبی، مشهد، آستان قدس، 1374، چاپ سوم، ص209.
[4]. انوشه، حسن؛ دانشنامه­ي ادب فارسی ج2، تهران، سازمان چاپ و انتشارات، 1376، ذیل زندگی‌نامه­ي خودنوشت، ص763.
[5]. کادن، جی ای؛ فرهنگ ادبیات و نقد، ترجمه­ي کاظم فیروزمند، تهران، شادگان، 1380، ذیل اتوبیوگرافی، ص43.
[6]. انوشه، حسن؛ پیشین، ص764.
[7]. کادن، جی ای؛ پیشین، ص45.
[8]. انوشه، حسن؛ پیشین، ص764.
[9]. همان، ص764.
[10]. شمیسا، سیروس؛ انواع ادبی، تهران، فردوس، 1381، چاپ نهم، ص282.
[11]. انوشه، حسن؛ پیشین، ص764.

 

 


3.5/5 - (4)
 
 
 
1393/09/29
 
 فروشگاه كتب پژوهشكده
 سايت احكام
 سايت مهندسي فرهنگي
 سايت پژوهش هاي معنوي
 سايت پژوهه تبليغ
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 زندگينامه مراجع,انديشمندان و علماي شيعه
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  برای دریافت پنل پیامک رایگان کلیک کنید