در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  تولد و كودكي پيامبر(ص)
نویسنده :  سيد جواد موسوي
كلمات كليدي  :  تاريخ، رسول خدا(ص)، حليمه، عام الفيل، ابوطالب، شباني
  عموم سيره نويسان معتقدند كه تولد پيامبراكرم(ص) در «عام الفيل» (يعني سالي كه ابرهه براي خرابي خانه كعبه آمده بود) در سال 570 م. بوده است، ‌زيرا آن حضرت بطور قطع در سال 632م. در گذشته است و سن مبارك او 62 تا 63 سال بوده است. بنابراين ولادت آن حضرت در حدود 570م. خواهد بود. اكثريت قريب بالاتفاق محدثان و مورخان بر اين قول معتقدند كه تولد پيامبر(ص) در ماه ربيع­الاول بوده ولي در روز تولد او اختلاف دارند.[1] تشيع تولد وي را در هفدهم ربيع­الاول روز جمعه و اهل تسنن دوازدهم ربيع­الاول روز دوشنبه می­دانند.[2] هنگام تولد‌، ‌مادرش "آمنه"، ‌كسي را نزد "عبدالمطلب" جد بزرگوار او فرستاد، ‌كه خداوند به تو پسري داده است. عبدالمطلب با شنيدن اين مژده و حوادثي كه هنگام تولد محمد، نوه‌اش به چشم ديده بود، ‌بي­نهايت خوشحال شده و آن كودك را در دست گرفت و به داخل «كعبه» برد و مراسم شكرگزاري به جاي آورد.[3]
 
مراسم نامگذاري پيامبر(ص)
   عبدالمطلب براي عرض تشكر به پيشگاه خداوند جليل، گوسفندي كشت و عده‌اي را دعوت نمود و در آن جشن با شكوه كه از عموم قريش دعوت شده بود‌ند، نام فرزند خود را "محمد" گذارد. هنگامي كه از او پرسيدند: «چرا نام فرزند خود را محمد(ستوده) انتخاب كرديد، در صورتي كه اين نام در ميان اعراب كم سابقه است؟ گفت: خواستم كه در آسمان و زمين ستوده باشد.»
   ‌تا آن روز فقط شانزده نفر به اين اسم نامگذاري شده بودند. قرآن مجيد نیز از ایشان  بنام­های محمد و احمد یاد می­کند در سوره‌هاي «آل­عمران و محمد و فتح و احزاب» او را به نام محمد و در سوره «صف » بنام احمد خوانده است. و منشأ اختلاف اين است كه مادر رسول خدا، پيش از جدش نام او را احمد گزارده بود چنانكه در تاريخ منعكس است. بنابراين قرآن ،‌او را به هر دو اسم محمد و احمد معرفي نموده است .[4]
 
حوادث زمان تولد پيامبر (ص)
   همزمان با تولد رسول خدا‌(ص) زمين لرزه­اي بوقوع پيوست كه آثار آن به همه نقاط جهان رسيد، ‌تا آنجا كه كليساها و صومعه‌ها و بت‌هايي كه مورد پرستش بت‌پرستان بودند، ويران گشتند و كار جادوگران و پيشگويان نابسامان شد. ستارگاني در آسمان پيدا شدند كه پيش از اين زمان، ديده نمي‌شد و ايوان كسري در ايران به لرزه درآمد و سيزده يا چهارده ستون آن فرو ريخت و آتش آتشكده فارس خاموش شد، اين در حالي بود كه از هزاران سال پيش، خاموش نشده بود.[5]
 
دوره زندگي پيامبر(ص) در باديه
   نخستين دايه پيامبر(ص) كنيزي بود بنام "ثویبه" كه چهار ماه آن حضرت را شير داد.[6]  بعد از ثويبه، زني به نام "حليمه" که با زنان «بني­سعد» به شهر مكه آمده بود تا هر كدام، كودكي از قريش گرفته و آن را شير دهند و بزرگ نمايند به این وسیله خود را از تنگنا نجات دهند. شبي را كه در راه مكه بودند، از بس كه كودك گرسنه­شان گريه كرده بود‌، خواب نرفتند. در پستان حليمه و شتر شيري نبود. تنها اميدشان به آينده بود و بهر ترتيبي خود را به مكه رساندند و به دنبال بچه‌هاي شير خواره رفتند. آن زنان وقتي مي‌فهميدند كه رسول خدا كودكي يتيم است، از پذيرش و نگهداري وي امتناع مي‌نمودند.[7] البته اين داستان افسانه‌اي بيش نيست زيرا كه خاندان بني­هاشم و شخصيت مردي مانند عبدالمطلب كه جود و احسان، نيكوكاري و دستگيري او از افتادگان، زبانزد خاص و عام بود، ‌سبب مي‌شد كه نه تنها دايگان سرباز نزنند بلكه مايه سر و دست شكستن دايگان دربارة او مي‌گرديد.[8] وقتي حليمه ملاحظه كرد كه زنان بني­سعد، قصد مراجعه دارند،‌ رفت و همان بچه يتيم را گرفت و با خود آورد.
    بركت پيامبر(ص) زماني كه در دامان حليمه پرورش يافته بود، چنان زندگي حليمه را متحول نمود، ‌كه شوهر حليمه از چنين رويداد بزرگي متعجب گشت و رشد و نمو اين كودك چنان فوق­العاده بود كه در كودكي از ساير كودكان متفاوت بود، ‌تاجايي كه آثار درشت اندامي در وجود او نمايان بود.[9] مدت 5 سال تمام رسول خدا در ميان قبيله بني­سعد بود و رشد و نمو كافي نمود و در ضمن اين مدت دو يا سه بار حليمه، او را پيش مادرش برد و آخرين بار او را به مادرش تحويل داد.[10]
 
وفات آمنه مادر پيامبر(ص)
   حليمه سعديه، ‌رسول خدا(ص) را نزد مادرش آمنه آورد و به او سپرد. از آن به بعد، ‌محمد(ص) در كنار مادر و جد خويش عبدالمطلب زندگي مي‌كرد تا اينكه 6 سال از عمر شريفش گذشت. در آن هنگام، مادرش آمنه‌، او را براي ديدار دائي­هاي پدري كه آن حضرت در مدينه از قبيله «بني­النجار» داشت، ‌با خود برداشته و به مدينه آورد و آمنه در مراجعت به سوي مكه، ‌در منزلي به نام «ابواء» بيمار شده و همان جا از دنيا رفت.[11]
 
كفالت و سرپرستي عبدالمطلب از پيامبر(ص)
   پس از مرگ آمنه، رسول خدا(ص) در تحت تكفل و سرپرستي جدش عبدالمطلب قرار گرفت و رسم آن زمان چنان بود كه هر روز، ‌در كنار كعبه، ‌براي عبدالمطلب فرش پهن مي­كردند و فرزندانش در اطراف آن فرش، روي زمين مي‌نشستند تا عبدالمطلب مي‌آمد و روي آن فرش مي‌نشست و فرزندان همراه او روي فرش مي‌نشستند. رسول خدا گاهي روي آن فرش مي‌رفت و عموهاي آن حضرت،‌ مانع كار او مي‌شدند ولي عبدالمطلب به آنها مي‌گفت كه فرزندم را رها كنيد كه به خدا قسم، ‌صاحب مقام بزرگي خواهد شد. سپس او را مي‌گرفت و در كنار خود، روي فرش مي‌نشاند و دستش را بر پشت پيامبر مي‌كشيد و رفتار آن حضرت موجب خوشحالي عبدالمطلب مي‌گرديد.[12]
 
مرگ عبدالمطلب و کفالت ابوطالب
    هشت سال از زندگي شريف پيامبر(ص) گذشته بود، ‌كه جد بزرگوارش، ‌رحلت كرد. عبدالمطلب از ميان پسرانش، ابوطالب براي سرپرستي محمد(ص) انتخاب كرد و وصيت كرد كه همواره از او نگهداري كند. عبدالمطلب مي‌دانست كه شفقت ابوطالب بر محمد(ص) افزون است. ابوطالب، ‌محمد(ص) را بر بالين خود، فرا مي‌خواند و بي‌نهايت او را دوست مي‌داشت و پيوسته مراقب او بود و شب و روز يك لحظه او را تنها نمي‌گذاشت و او را از چشم بيگانه محفوظ مي‌داشت.[13]
 
شباني پيامبر‌(ص)
   گزارش شباني پیامبر(ص) براي خویشاوندان خود و تمام مكيان، از خود آن حضرت نقل شده است. پيامبر اسلام ابتدا در "اجياد" براي خويشاوندان خود و سپس در "قراريط" در ازاي گرفتن چند قيراط براي مكيان شباني مي‌كرد.[14] عمر بن عمر بن فارس از زهری،‌از جابر بن عبدالله نقل مي‌كند: «كه از پيامبر(ص) پرسيدم، شما هم گوسفند چراني كرده‌ايد، ‌فرمود: آري و هيچ پيامبري نيست، مگر آنكه گوسفند چراني كرده است.»[15]
 
بحيراي راهب
   گزارش نخستين سفر پيامبر(ص) به شام و ملاقات آن حضرت با بحيراي راهب،‌ از جمله اخبار مشكوك و قصه­گونه ‌ايست كه مورد بهره­برداري وسيع دشمنان پيامبر(ص) قرار گرفته است. معاندين قديم و جديد پيامبر(ص) كه رسالت آسماني او را انكار مي‌كنند، ‌همواره كوشيده‌اند تا براي وي معلم يا معلماني معرفي كنند و سپس مدعي شوند كه رسول خدا(ص)، ‌قرآن و تعاليم خويش را از اين معلمان فرا گرفته است. »[16]
   ابوطالب با كاروان قريش براي تجارت به سوي شام مي‌رفت و چون آماده حركت شد، پيامبر(ص) با اشتياق، ‌خواستار همراهي با او شد. ابوطالب گفت: «به خدا او را همراه مي‌برم و هرگز از او جدا نمي‌شوم.» ابوطالب، پیامبر(ص) را با خود برد تا كاروان به «بصری» شام رسيد و "بحيرا راهب نصراني"، صومعه‌اي داشت كه در آن به سر مي‌برد. چون كاروان به نزديك صومعه آمد، ‌بحيرا غذاي زيادي براي آنها آماده كرد. بحيرا وقتي پيامبر(ص) را ديد، مشاهده كرد كه ابري بر سر پيامبر(ص) سايه افكنده، از پيامبر(ص) سؤالاتي از احوال خواب و بيداري وي پرسيد و پيامبر(ص) به او پاسخ داد و همه را موافق صفاتي يافت كه از وي خوانده بود. آنگاه ميان دو كتف وي را نگاه كرد و خاتم نبوت را ديد. پس از آنكه بحيرا  از ابوطالب پرسيد كه اين پسر با تو چه نسبتي دارد، ابوطالب در جوابش فرمود كه اين پسر من است، بحيرا پاسخ داد كه پدر اين پسر زنده نيست و ابوطالب جواب داد كه برادرزاده من است و پدرش، در حالي كه مادرش باردار بود، ‌درگذشت‌. بحيرا گفت: راست گفتي، او را به ديار خويش ببر و از يهوديان بر او بيمناك باش كه به خدا اگر او را ببينند و آنچه از او مي‌دانم، بدانند به او آسيب مي‌رسانند كه سرنوشت بزرگي دارد، ابوطالب او را با شتاب به مكه باز گرداند.»[17] نقل شده كه پيامبر(ص) 12سال داشت كه به اين سفر رفت.[18]
بعضی از سیره نویسان داستان سفر اول پيامبر(ص) به شام و ملاقات با بحيراي راهب بنا بر شواهد و دلايل زير بي­اساس  می­دانند:
   1ـ در نام و نشان آئين بحيرا اختلاف وجود دارد. برخي او را مسيحي و برخي يهودي دانسته‌اند.
    2ـ وقوع آن همه معجزات براي محمد(ص) در سفر شام، چرا بايد بر همراهان او حتي ابوطالب پنهان بماند و تنها بحيراي راهب بتواند ابر آسماني را بر سر محمد(ص) مشاهده كند؟
    3ـ داستان ملاقات محمد(ص) با راهب مسيحي يا يهودي، ‌توسط هيچكدام از معاندين محمد(ص) در مكه و مدينه‌، مورد استفاده قرار نگرفته است. مكيان كه همواره در جستجوي يافتن معلمي براي پيامبر(ص) بودند، ‌اگر به اين داستان وفوق داشتند، بر آن استناد مي‌كردند.
    4ـ راويان داستان و سيره نويسان، ‌به كليت و اجزاي داستان اعتماد و وثوق جدي نداشته‌اند. به همين دليل هم، برخي آنرا با قيد «اِنْ صح» و برخي با عبارت «فيما يزعمون» نقل كردند.[19]


[1] ـ سبحاني، ‌جعفر؛ فروغ ابديت، ‌مركز مطبوعاتي داراتبليغ اسلامي، ‌چاپ دوم،‌ جلداول، ‌ص 121 و 122.
[2] ـ منابع معتقد به هفده ربيع الاول: الف ـ كليني، ‌ابوجعفر محمد بن يعقوب؛ ‌اصول كافي، ‌صادق برزگر بفرويي، ‌مصحح محمد بن حسن طوسي، ‌قم، ‌نشر انصاريان، ج 1، ص 108 و منابع معتقد به 12 ربيع الاول: طبري، ‌محمد بن جرير؛ تاريخ طبري، ‌ترجمه ابوالقاسم پاينده ،‌تهران، انتشارات اساطير، ‌1363، چاپ سوم، ‌ج دوم، ص 156 و نيز ابن اثير، ‌عزالذين علي؛ الكامل، ‌ترجمه عباس خليلي، ‌مصحح مهيار خليلي، ‌تهران، مؤسسه مطبوعاتي علمي، جلد اول، ص 458 و نيز ابن هشام، عبدالملك؛ السيرة النبوية، ‌ترجمه سيد هاشم رسولي، تهران، ‌اسلاميه‌، 1348، ج اول،‌ص 157.
[3] ـ ابن هشام ،‌عبدالملك‌؛ السيرة النبوية،‌ ترجمه سيد هاشم رسولي، تهران، اسلاميه، ‌1348، ج اول، ص 105و 106
[4] ـ حلبي، علي بن برهان الدبن حلبي شافعي؛ سيره حلبي ،‌ترجمه سيد احمد زيني المشهور، مصر، ‌نشر كبري، ‌1382، ج 1، صص 93 - 97.
[5] ـ يعقوبي، ‌ابن واضح؛ تاريخ يعقوبي، ‌ترجمه دكتر ابراهيم آيتي، تهران،‌ بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ‌2536 ش، ‌ج يكم، ‌ص 359 و نيز ابن اسحاق، ‌ابوعبدالله بن محمد بن يسار مطلبي؛ السيرة النبوية، ‌ترجمه رفيع الدين اسحاق بن محمد همداني ‌قاضي ابرقوه‌، ‌مصحح جعفر مدرس صادق، تهران، ‌نشر مركز، ‌1383، چاپ سوم، ‌ص 189.
[6] ـ ابن اثير، ‌عزالدين علي؛ الكامل، ترجمه دكتر محمد حسين روحاني، انتشارات اساطير، 1370، چاپ اول، ‌جلد دوم، ص 532 .
[7] ـ ابن هشام، عبدالملك؛ سيرة النبوية ، ‌ترجمه سيد ‌هاشم رسولي، ‌تهران، اسلاميه، ‌1348، جلد اول، ‌صص 106 – 109.
[8] ـ مجلسي، ‌محمد باقر؛‌ بحارالانوار، ‌مهدي موعود،‌ تهران‌، ج 15، ص 422.
[9] ـ ابن هشام، ‌عبدالملك؛ سيره النبوية ترجمه سيد هاشم رسولي، تهران، ‌سلاميه، 1348، ج اول، ص 106- 109.
[10] ـ ابن هشام، ‌عبدالملك، ‌اسيرة النبوية، ‌ترجمه سيد هاشم رسولي، تهران، ‌اسلامي، ‌1348.
[11] ـ ابن هشام ، پیشین، ص 113
[12] ـ ابن هشام، ‌عبدالملك؛ سيره النبوية، ترجمه سيد هاشم رسولي، ‌تهران، اسلاميه، 1348، ج اول، ‌ص 113.
[13] ـ ابن اسحاق، ‌ابوعبدالله محمد بن اسحاق بن يسار مطلبي؛ السيرة النبوية، ‌ترجمه رفيع الدين اسحاق بن محمد همداني قاضي ابرقوه، ‌مصحح جعفر مدرس صادقي، ‌تهران،‌ نشر مركز 1383، چاپ سوم، ص 84.
[14] ـ حلبي، ‌علي بن برهان الدين حلبي شافعي؛ سيره حلبي، ‌ترجمه سيد احمد زيني المشهور، ‌مصر، نشر كبري، ‌1382 هـ، ص 139، 140، 141.
[15] ـ ابن سعد،‌ محمد بن سعد كاتب واقدي؛ طبقات كبري، ‌ترجمه دكتر محمد مهدوي، ‌تهران،‌ انتشارت فرهنگ و انديشه، 1374، ص 114 - ‌115.
[16] ـ زرگري نژاد، ‌غلامحسين؛ تاريخ صدراسلام( عصر نبوت)، ‌تهران، ‌انتشارت سمت، 1383، چاپ دوم، ج اول، ص 184
[17] ـ طبري، محمد بن جرير؛ تاريخ طبري، ترجمه ابوالقاسم پاينده، ‌تهران، انتشارات اساطير، ‌1363، چاپ سوم، ج سوم، ص 829 و830 و نيز ابن اثير، عزالدين علي، ‌الكامل، ترجمه عباس خليلي، مصحح مهيارخليلي، تهران، ‌مؤسسه مطبوعاتي علمي، ‌ج اول، ‌ص 34 و 35.
[18] ـ سبحاني، جعفر؛ فروغ ابديت، مركز مطبوعات دارالتبليغ اسلامي، ‌چاپ دوم، ج 1، ص 138.
[19] ـ زرگري نژاد، غلامحسين؛ تاريخ صدر اسلام( عصر نبوت)، تهران]، انتشارات سمت، 1383، چاپ دوم، ج اول، ص 188 - 189.

 


3.2/5 - (191)
 
 
 
1393/08/08
 
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 پايگاه فرهيختگان تمدن شيعي
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  Powered By vwideas