در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  سالروز وفات عطار نيشابوري
تاریخ  :  1387/01/25
كلمات كليدي  :  عطار، نيشابور، عطاري، منطق الطير، شعر عرفاني.
نوع مقاله : پژوهشي
موضوع مقاله : تاريخ ايران
نویسنده :  یدالله حاجی‌زاده
نویسنده:  یدالله حاجی زاده 
 
  شیخ فریدالدین محمد بن ابوبكر نیشابوری مشهور به «عطار» شاعر بزرگ ایرانی در قرن ششم، به سال 540ه.ق در روستای كدكن نیشابور به دنیا آمد.[1]
  از جزئیات زندگی عطار اطلاعات قابل اعتمادی در دست نیست.[2] عطار از همان دوران كودكی به مدارس علمیه شهر راه یافت و به تحصیل مقدمات علوم زمان خود مشغول گردید . به علوم دینی یعنی تفسیر، روایت احادیث، و فقه نیز اشتغال ورزید. سپس به تدریج به درس‌های عمیق‌تر پرداخت و فنون ادبی سنگین، علم حكمت، كلام و نجوم را نیز آغاز كرد.[3] دكتر زرین كوب نیز می‌نویسد:
 
«عطار از آنچه در آن ایام در مكتب خانه‌ها آموخته می‌شد بهره می‌گرفت، خط و حساب و قرآن با مایه‌ای از شعر و ادب و عصر»[4]
 
  عطار، علاوه بر این‌ها به حرفه پدرش (عطاری) نیز روی آورد.[5]و[6] عطار به كسی ‌گفته‌ می­شد كه هم پزشك بوده و هم دارو فروش[7] عطار پس از مدتی سرآمد دارو سازان شهر شد و به مداوای بیماران پرداخت. در همان حال اوقات فراغتش را صرف مطالعه كتاب‌های صوفیه و اشتغال به تمرین در شعر و شاعری می‌كرد.[8]
  عطار در طلب مشایخ و اولیا سفرهای زیادی به مناطقی مثل ری، كوفه، مصر، دمشق، مكه، هندوستان و تركستان نمود. سرانجام در نیشابور رحل اقامت افكند.[9] عطار از شاگردان و مریدان شیخ مجدالدین بغدادی و شیخ نجم الدین كبری بوده است.
 
شخصیت عطار:
  بدون شك عطار از شخصیت والایی برخوردار بوده است. او هرگز شاعری مداح و قصیده سرا نبود و خود را به خاطر جیفه پست دنیوی به دولتمردان و قدرتمندان عصر خود نزدیك نكرد. بلكه اعمال و رفتار آنان را نیز به باد انتقاد گرفت.[10] دكتر زرین كوب نیز می‌نویسد:
 
 «عطار تحت تأثیر تمایلات زاهدانه خویش و به اقتضای معمول عصر، به شعر و وعظ و تحقیق گرایش یافت و برخلاف بسیاری از شاعران به دربارهای عصر و مجالس اعیان ولایت هم علاقه‌ای نشان نداد. داروخانه برایش از دربار فرمانروایان جالب‌تر بود»[11] 
 
خودش چنین می­گوید:
 
  به عمر خویش مدح كس نگفتــم    دُری از بهر دنیا من نسُفتـــــــم
 
  عموم ارباب تذكره نویسان به عظمت مقام عطار در عرفان و بلند‌ای مرتبه او در شاعری، معترفند.[12] در خلوت انزوای او در مسجد و خانه، چیزی جز اندیشه خدا راه نداشت.[13]
  اهتمام و علاقه عطار به گردآوری قصص قرانی، احادیث دینی و حكایات آموزنده كه در مثنوی‌ها و آثار دیگر وی مشخص است، نیز نشان دهنده شخصیتِ والا و بلند مرتبه عطار دارد. مولوی درباره عطار و سنایی گفته است:
 
  عطار روح و سنایی دو چشم او    ما از پی سنایی و عطار می‌رویم[14]
 
 و در جای دیگری سروده است:
 
  هفت شهر عشق را عطار گشت      ما هنوز اندر خم یك كوچه‌ایم[15]
 
  مقصود مولوی از هفت شهر عشق، هفت وادی است كه عطار در منطق الطیر خود آن‌ها را شرح داده است.
 
آثار عطار نیشابوری:
  عطار صاحب تألیفات و تصانیف بسیاری است كه بیشتر آن‌ها منظوم می‌باشند. مشهور است كه به عدد سوره‌های قرآن یعنی 114 تصنیف از كتاب و رساله و نظم و نثر نوشته است.[16] زبانِ عطار در آثارش سلیس، بی‌تكلف، سبك، شیوا و روان است.[17] از جمله مهم‌ترین آثار وی می‌توان به موارد ذیل اشاره كرد.
1- تذكرة الاولیاء: عطار در این كتاب كه اولین اثر به جای مانده از اوست مجموعه‌ای از گزارش‌ها در باب حالات و سخنان ائمه، زهاد، اولیاء و مشایخ قدیم صوفیه آورده است. اسامی مبارک امام جعفر صادق(ع) در ابتدای کتاب و امام باقر(ع) در انتهای کتاب زینت بخش این اثر است.
2-   دیوان عطار: كه بیشتر شامل غزلیاتی است عاشقانه، عارفانه. [18]
3- منطق الطیر: این كتاب در حقیقت یك شاهكار عرفانی است. و مورد توجه شعرای بزرگی چون مولوی واقع شده است.
  مجموع اشعار عطار بالغ بر 29647 بیت است كه آكنده از حكایات و قصص و مضامین بلند و عرفانی است. تنها در مصیبت نامه، اسرارنامه و منطق الطیر 897 حكایت وجود دارد.[19] بسیاری از مضامین سروده‌های عطار از قرآن و حدیث سرچشمه می‌گیرد.[20]
  ظواهر آثار عطار گواهی می‌دهد كه وی مذهب اهل سنت را داشته است اخلاص و ارادت و نحوه ستایش وی از حضرت علی (ع) موجب شده است كه قاضی نورالله شوشتری، وی را شیعه پاك و خالص بداند.[21]
 
وفات عطار:
  عموماً كسانی كه شرح حال عطار را نوشته‌اند، وفات این شاعر بزرگ ر به سال 618ه.ق در زمان حمله وحشیانه مغولان به شهر نیشابور ذكر كرده‌اند. عده‌ای هم معتقدند كه عطار به مرگ طبیعی از دنیا نرفته است بلكه وی در حمله مغولان شربت شهادت نوشید و محل قتل وی شهر نیشابور است.[22] آرامگاه این شاعر بزرگ و عارف نامی ایرانی زادگاهش، شهر تاریخی نیشابور می‌باشد.


[1]- فروزانفر، بديع الزمان؛ شرح احوال و نقد و تحليل آثار شيخ فريد الدين عطار نيشابوري، تهران، كتابفروشي دهخدا، 1353، چاپ دوم، ص 7.
[2]- همان.
[3]- بادكوبه‌اي هزاوه‌اي، مصطفي؛ زندگي شيخ فريد الدين عطار نيشابوري، تهران، شركت توسعه كتابخانه‌هاي ايران، 1372، چاپ دوم، ص 34.
[4]- زرين كوب، عبدالحسين؛ پيشين، ص 28.
[5]- شجيعي، پوران؛ مسافر سرگشته، تهران، سيماي دانش، 1378، ص 281.
[6]- نيشابوري، عطار؛ مصيبت‌نامه، مصحح دكتر نوراني وصال، تهران، زوار، 1383، چاپ ششم، ص 5.
[7]- همان.
[8]- زرين كوب، عبدالحسين؛ پيشين، ص 33.
[9]- نيشابوري، عطار؛ تذكرة الاولياء، بي‌جا، بهزاد، 1376، چاپ ششم، ص 25 به قلم ميرزا محمد بن عبدالوهاب قزويني.
[10]- رتير، هلموت؛ در پاي جان، ترجمه مهر آفاق با يبوري، تهران، الهدي، 1379، ج2.
[11]- زرين كوب، عبدالحسين؛ پيشين، ص 33.
[12]- نيشابوري، عطار؛ مصيبت نامه، پيشين، ص 7.
[13]- زرين كوب، عبدالحسين؛ پيشين، ص 38.
[14]- نيشابوري، عطار؛ مصيبت نامه، پيشين، ص7.
[15]- همان.
[16]- نيشابوري، عطار؛ تذكرة الاولياء،‌ پيشين، ص 23.
[17]- همان، ص 59.
[18]- نيشابوري، عطار، تذكرة الاولياء، پيشين، ص 59.
[19]- شجيعي، پوران؛ پيشين، ص 282.
[20]- همان.
[21]- فروزن فر، بدیع الزمان؛ پیشین، ص 57.
[22]- همان، ص 90.

 


1/5 - (1)
 
 
 
1393/02/04
 
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 پايگاه فرهيختگان تمدن شيعي
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  Powered By vwideas