در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  جمع قرآن در عصر عثمان
نویسنده :  حسين دانش
كلمات كليدي  :  مصحف، نسخه، قراءات، عثمان
جمع آوری قرآن در عصر عثمان
 
   پس از رحلت پيامبر اكرم (ص) جمع آوري قرآن به صورت رسمي به دستور خليفه اول و به همّت «زيد بن ثابت» صورت گرفت، پيش از آن حضرت علي (ع) نيز كه از همه به قرآن آشناتر بود مصحفي را تدوين نمود.
   با گسترش فتوحات اسلامي در دهۀ‌ دوم و سوم هجري و گرايش روز افزون به اسلام و علاقه زيادي كه به كتابت قرآن داشتند، سبب شد تا آنها كه سواد كتابت و نگارش داشتند، به اندازه توان و امكانات خويش، به كتابت قرآن همّت كرده از مصحف‌هاي معروف و موجود در هر منطقه، استنساخ نمايند. در منابع تاريخي مواردي متعدد از وقوع اختلاف ميان مسلمانان در قرائت قرآن گزارش شده و گفته‌اند كه اين اختلافات سبب گرديد تا براي حل آن، بعضي به چاره‌جوئي بپردازند.[1]
 
تشكيل گروه براي يكي كردن قرآن‌ها (مصاحف)
  پيشنهاد يكي كردن قراءات مصاحف از سوي «حذيفه» بود، عثمان نيز بر ضرورت چنين اقدامي واقف گشته، از اين رو صحابه را به مشورت فرا خواند و آنها همگي بر ضرورت چنين كاري، با همه دشواريهاي آن نظر مثبت دادند.
  عثمان كميته‌اي مركب از چهار نفر تشكيل داد كه عبارت بودند از: زيد بن ثابت، عبدالله بين زبير، سعيد بن عاص و عبدالرحمن بن حارث و بعداً مجموع آنها به دوازده نفر رسید و به آنان دستور داد كه چون قرآن به زبان قريش نازل شده است، آن را به زبان قريش بنويسند.
 
چگونگي و مراحل انجام كار
  گروه توحيد مصاحف در سال 25 هجري تشكيل گرديد و نخستين اقدام كه از سوي گروه به دستور عثمان انجام گرفت جمع آوري تمام نوشته‌هاي قرآني از اطراف و اكناف كشور پهناور اسلامي آن روز بود.
  در اين مرحله، قرآنها پس از جمع آوري و ارسال به مدينه، به دستور خليفه سوم سوزانده و يا در آب جوش انداخته مي‌شدند و به همين جهت عثمان را «حراق المصاحف» ناميده‌اند، آخرين مرحله، ارسال مصاحف استنساخ شده به مناطق و مراكز مهم بود، با ارسال اين مصاحف با هر كدام يك قاري نيز از سوي خليفه اعزام مي‌گشت تا قرآن را بر مردم قرائت كند.[2]
 
تعداد مصحف‌هاي عثماني
  مورخان در شمار مصحف‌هايي كه تهيه شده و به اطراف و اكناف بلاد اسلامي فرستاده شده است اختلاف دارند، «ابن ابي داود» آنها را شش جلد برشمرده كه به مراكز اسلامي مكه، كوفه، بصره، شام، بحرين و يمن فرستاده شد و يك جلد نيز در مدينه نگه داشتند كه آن را «اُم» و يا «امام» مي‌ناميدند، يعقوبي در تاريخ خود دو جلد ديگر به اين تعداد اضافه كرده كه به مصر و الجزيره فرستاده شده است. مصحف هايی كه به مناطق مختلف فرستاده شده بود در مركز منطقه حفظ ‌شده و از روي آن نسخه‌هاي ديگري نوشته ‌مي‌شد تا در دسترس مردم قرار گیرد.[3]
 
مشخصات كلي مصحف‌هاي عثماني
  ترتيب مصحف عثماني، همان ترتيبي بود كه در مصحف كنوني وجود دارد و نیز با ترتيبي كه در مصحفهاي صحابه در آن وقت بكار برده شده بود، به خصوص با مصحف «اُبي بن كعب» تطبيق مي‌كرد. و به مقتضاي خطي كه در آن وقت بين مردم عرب رايج بود از هرگونه نقطه و علامت‌گذاري خالي بودند.[4]
 
ديدگاه اهل بيت و شيعه
  اجماع شيعه بر اين عقيده است كه آنچه امروز در دست ماست همان قرآن كامل و تمام بوده و مصحف عثماني همان قرآني است كه هم اكنون در دست ماست و عاري از هرگونه تحريف می باشد. و به اين مطلب امامان شيعه هم اشاره دارند.
  مردي در حضور امام صادق (ع)، حرفي از قرآن بر خلاف آنچه مردم قرائت مي‌كردند قرائت كرد. امام (ع) به او فرمود:
«ديگر اين كلمه را به اين نحو قرائت مكن و همانطور كه همگان قرائت مي‌كنند، تو نيز قرائت كن»[5]
 
ديدگاه حضرت علي (ع) در مورد مصحف عثماني
  حضرت علي (ع) رأي موافق خود را با برنامه توحيد مصاحف به طور اجمالي اظهار كرد. ابن ابي داود از سويد بن غفله روايت كرده كه حضرت علي (ع) فرمود:
«سوگند به خدا كه عثمان درباره مصاحف هيچ عملي را انجام نداد مگر اينكه با مشورت ما بود»[6]
و يا در روايت ديگر فرمود:
«اگر امر مصحف‌ها به من نيز سپرده مي‌شد، من همان مي‌كردم كه عثمان كرد».[7]


[1] . درسنامه علوم قرآني، حسين جوان آراسته، انتشارات دفتر تبليغات اسلامي، مكان چاپ قم خيابان شهداء، چاپ سوم سال 1378، ص 198
[2] . همان ص 203
[3] . آموزش علوم قرآن ترجمه التمهيد في علوم القرآن محمد هادي معرفت مترجم ابو محمد وكيلي، انتشارات مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي قم، چاپ اول 1371، ص 425، ج 1
[4] . همان، ج 1، ص 433
[5]  همان، ج 1، ص 416
[6] . الاتقان في علوم القرآن، جلال الدين سيوطي، انتشارات عصريّه چاپ بيروت سال 1408هـ، ج 1، ص 170، نوع 18
[7] . النَشر في القراءات العَشر، محمد بن محمود مشقي معروف به ابن جزري، انتشارات دارالكتب العلميه، چاپ بيروت، ج 1، ص 8

 


2/5 - (1)
 
 
 
1393/09/02
 
 فروشگاه كتب پژوهشكده
 سايت احكام
 سايت مهندسي فرهنگي
 سايت پژوهش هاي معنوي
 سايت پژوهه تبليغ
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 زندگينامه مراجع,انديشمندان و علماي شيعه
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  برای دریافت پنل پیامک رایگان کلیک کنید