در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  وكالت
نویسنده :  محمدحسين بيگدلو
كلمات كليدي  :  وكالت، موكل، وكيل، عقد، نيابت، فسخ، عزل
وكالت در لغت به معناي واگذار كردن،  اعتماد و تكيه كردن به ديگري است.[1]و در اصطلاح فقهي عقدي است كه به موجب آن كسي ديگري را براي انجام كاري جانشين خود قرار مي‌دهد.[2]معناي لغوي وکالت اعمّ است. زيرا در معناي لغوي واگذاركردن هر كاري به ديگري است. ولي معناي اصطلاحي اخصّ است. زيرا هر كاري را نمي‌توان به ديگري واگذار كرد. مثلاً انسان زنده نمي‌تواند نماز واجبش را به ديگري واگذار كند تا او بخواند بنابراين بين معناي لغوي و اصطلاحي وكالت، عموم و خصوص من وجه است.
 
مستندات وكالت:
 ادله متعددي بر مشروعيت آن اقامه شده است كه عبارتند از:
1- روايت معروف عروة بن جعد بارقي كه پيامبر (ص) وي را وكيل كرد در خريدن گوسفندي و گفت اين دينار را بگير و گوسفندي بخر. هم‌چنين رواياتي كه اهل سنت نقل كرده‌اند كه پيامبر (ص) ابا رافع را در نكاح ميمونه دختر ابوسفيان وكيل كردند و احاديثي كه از معصومين (عليهم‌السلام) در مورد وكالت آمده و عمل خود آنها كه در منازعات و ساير امور وكيل مي‌گرفتند.
2- اجماع بر جواز آن قائم شده است. بر اين كه درطول زمان‌ها و زندگي بشر وكالت مشروع بوده و افرادي بعضي ديگر را در انجام کارها وكيل مي‌كردند، و چون ممكن نيست انسان تمام كارهايش را شخصاً انجام دهد. اين نياز انسان باعث مشروعيت وكالت مي‌شود.[3] 
 
تبيين وكالت:‌
وكالت يك نوع عقد از عقود است كه بين موكل و  وكيل بسته مي‌شود وكيل به جاي موكل كار مورد وكالت را انجام مي‌دهد مثلاً زيد عمر را وكيل مي‌كند به اين كه زميني براي او بخرد زيد موكل است و عمرو وكيل. اين عمرو به نيابت از زيد كار را انجام مي‌دهد. و موكل محدوده‌اي را كه براي وكيل مشخص كرده، وكيل حق تجاوز و تعدي از آن را ندارد. مثلاً موكل گفته اين خانه مرا بفروش به دويست تومان وكيل حق ندارد به كمتر از دويست تومان بفروشد. وكالت دو قسم است:
1-   وكالت خاص
2-   وكالت عام
 
اگر موكل به وكيل بگويد تو وكيل من هستي فقط در فروش اين خانه اين وكالت خاص است. و اين وكالت خاص هم يا به نحو مطلق است گفته وكيلي در فروش خانه، ولي معين نكرده نقداً بفروشد يا نسيه. به ثمن رايج بفروشد يا غير ثمن رايج. وكالت خاص يا به نحو مقيد است گفته وكيلي در فروش خانه و مشخص كرده به فلان مبلغ بفروشد يا نقد بفروشد.
وكالت عام:‌موكل به وكيل بگويد تو وكيل من هستي در همه چيز، در اين صورت شخص در بيع. هبه – رهن – اجاره – قرض – نكاح وكيل شخص  مي‌گردد و وكيل مي‌تواند در اين نوع وكالت. خودش و كيل ديگري بگيرد.[4]
 
شرايط صحت وكالت:‌
در وكالت شرط است كه هر يك از وكيل و موكل بالغ و عاقل باشند و موكل كاري را كه به وكالت مي‌دهد شرعاً از انجام آن کار ممنوع التصرف نباشد.[5] كار مورد وكالت باید در ملكيت موكل باشد وقابلیت نيابت را داشته باشد بنابراين موكل نمي‌تواند عبدي را كه در آينده مي‌خواهد بخرد كسي را وكيل كند در آزادی آن عبد، يا كسي را وكيل كند در گرفتن روزه‌اش، زيرا در دو مثال عبد هنوز به ملكيت موكل در نيامده و روزه هم قابل نيابت به ديگري نيست.[6]
وكالت موقعي صحيح واقع مي‌شود كه به طور منجز واقع شود. اگر آن را به شرطی، مثل آمدن زيد يا به صفتی، مثل طلوع آفتاب يا روز جمعه معلق كنند وكالت صحيح نيست. مثلا زيد به عمرو بگويد تو وكيل من هستي اگر زيد از مسافرت بيايد.[7]
 
فرق وكالت با اذن:
اذن ايقاع است يك طرفي مي‌باشد احتياج به قبول ندارد ولي وكالت عقد است علاوه بر ايجاب به قبول نيز احتياج دارد.[8] وكالت عقد جايز است و هر يك از طرفين در هر وقت خواسته باشند مي‌توانند آن را فسخ كنند وكيل اگر وكالت را فسخ كند حق تصرف در كار مورد وكالت را ندارد ولي اگر موكل فسخ كند و بر عزل وكيل هم شاهد گرفته باشد تا زماني كه خبر عزل به وكيل نرسد وكالت فسخ نشده و تصرف وكيل هم صحيح است.[9] 


[1] . المنجد، ص 916؛ مؤلف: لويس معلوف؛ ناشر: انتشارات اسماعيليان تهران، چاپ اول، 1362.
[2] . الروضه البهيه، ج 2، ص 221؛ مؤلف: شهيد ثاني مصحح؛ شيخ حسن قاروبي، ناشر: دارالتفير، چاپ سوم، 1382.
[3] .تذكره الفقهاء،ج 15؛ ص 6 و 5، مؤلف: علامه حلي (ره)؛ تحقيق و نشر: موسسه آل البيت، قم، چاپ اول، 1427.
[4] . فقه امام جعفر صادق (ع)؛ ج سوم، ص 241؛ مولف: محمدجواد مغنيه، چاپ دارالعلم بيروت، 1965.
[5] .الروضه البهيه، ج 2، ص 221 و 224 همان آدرس شماره 2.
[6] . قواعد الاحكام، ج 2، ص 353 تا 355؛ مؤلف: علامه حلي (ره)، تحقيق و نشر:‌موسسه نشر اسلامي (جامعه مدرسين) چاپ اول، 1418.
[7] . تذكره الفقهاء، ج 15، ص 13 و 15، همان آدرس شماره 3.
[8] . موسوعه الفقهيه، ج1، ص 394، مؤلف: شيخ محمدعلي انصاري، ناشر: مجمع فكر اسلامي، چاپ دوم؛ 1424، قم.
[9] . رياض المسالك، ج9، ص 239 و 240 و 242، مؤلف:‌سيد علي طباطبايي، تحقيق و نشر: موسسه نشر اسلامي (جامعه مدرسين حوزه علميه قم) چاپ اول،  1419.

 


2.7/5 - (115)
 
 
 
1393/05/03
 
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 پايگاه فرهيختگان تمدن شيعي
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  Powered By vwideas