در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  سلامان و ابسال
نویسنده : محمد درگاه‌زاده
كلمات كليدي  :  سلامان ، ابسال، ‌داستان فلسفی، ‌عقل نظری، ‌نفس
سلامان و ابسال
 
   داستانی است كه اصل آن یونانی و در نسخ خطی كتابخانه موزه بریتانیا نسخه‌ای از قصه سلامان و ابسال موجود است. ترجمه آن از به زبان عربی به حنین‌بن اسحاق نسبت داده شده است.  این قصه را باید در روایات بنی‌اسرائیل یافت مثلاً در تلمود یا جاهای دیگر؛ چه شباهت كلمه سلامان به سلیمان و شباهت كلمه ابسال به ابسالن و ابی‌شالیوم خیلی نزدیك و مناسب‌تر است.
  این رساله  یكی از سه داستان فلسفی ابن سیناست كه در آن مطالب فلسفی و عرفانی با زبان رمز و در قالب داستان بیان شده است،‌بنابر نقل خواجه نصیر الدین طوسی سلامان و ابسال نام دو برادر در داستان رمزی ابن سیناست كه در آن قوای مختلف نفس انسان در شخصیت­های داستان ممثل شده‌اند و مطالب فلسفی ـ عرفانی به گونه‌ای رمز آلود بیان شده‌است.
 
خلاصه داستان
  سلامان و ابسال دو برادر مهربان بودند. ابسال كه برادر كوچك­تر بود تحت سرپرستی و تربیت برادر بزرگتر پرورش یافت و جوانی نیكوروی، ‌دانا با ادب و شجاع گشت. تا اینكه زن سلامان عاشق آبسال شد و به سلامان گفت: ابسال ر ابه خانه راه بده تا فرزندانت از وی دانش بیاموزند. زن سلامان بعد از مدتی در خلوت ،‌عشق خود ر ابه ابسال آشكار كرد. ابسال از این سخن روی در هم كشید.
   زن سلامان حیله‌ای اندیشید و به شوهر خود گفت خواهرم را برای برادرت تزویج كن و از طرف دیگر به خواهرش گفت نمی­گذارم این وصلت سر بگیرد مگر این‌كه من نیز با تو در ابسال شریك باشم.
  در شب زفاف زن سلامان به جای خواهرش در بستر او خوابید چون ابسال بر بستر داخل شد زن نتوانست خویشتن‌داری كند و در هم آغوشی با او پیش‌دستی نمود، ابسال تردید نمود وبا خود گفت: دوشیزگان شرم­گین‌اند و چنین كاری نمی­كنند در این وقت، ‌آسمان كه به ابر سیاهی پوشیده بود، ‌برقی زد و روشنی برق صورت هم بستر را روشن نمود ابسال آن زن را شناخت و از او فاصله گرفت.
  ‌زن سلامان كه بعد از چندین بار طلب ناامید شد كینه ابسال را به دل گرفت پس به لشگریان پول داد تا او را در میدان جنگی تنها بگذارند. درنتیجه دشمن بر ابسال غلبه كرد و او را با تن خون­آلود به گمان آنكه مرده است رها كردند.
   اما یكی از حیوانی وحشی به ابسال رسید، پستان خود را در دهان او گذاشت و ابسال از شیر او تغذیه نمود و جان گرفت و به وطن خود بازگشت این بار نیز زن از دسیسه دست بر نداشت آشپز و خوانسالار را پول داد تا غذای آبسال را به زهر آلوده كنند و بدین ترتیب ابسال را كشتند.
   سلامان در اثر فقدان برادر غمناك شد و سلطنت را رها نمود. خداوند او را نجات داد و كیفیت حال مرگ برادر را بر او روشن نمود و او زن و آشپز و خوانسالار را به­سزای خیانتشان رسانید.
  خواجه نصیر پس از نقل داستان، رمزهای آن رانیز بدین شرح گشوده است:  ‌سلامان نفس ناطقه انسان است و ابسال عقل نظری، كه تحت تربیت سلامان (نفس ناطقه) ترقی می كند و به مرحله عقل مستفاد می رسد و می­تواند از عقل فعال كسب فیض كند.
   زن سلامان همان قوت بدنی است كه میل به تسخیر عقل دارد. تا او را نیز مثل سایر قوای بدن مسّخر خود سازد و در تحصیل آرزوهای فانی و دنیویش استفاده كند.
   لشگر ابسال، ‌قوای حسّیه، ‌خیالیه و وهمیه است كه نفس را به هنگام عروج به سوی ملأ اعلی رها می­كنند و عقل نظری به هنگام عروجش به سوی عالم فرشتگان و كسب فیض از آنها توجهش از این قوا منقطع می­گردد و برای دریافت معقولات به ادراك جزئیات توسط این قوا نیاز ندارد، ‌شیر دادن حیوان وحشی به ابسال، یعنی افاضه كمال از مجردات و فرشتگان عالم بالا به انسان آنگاه كه پیوند خود را از قوای بدّی قطع كرده‌ باشند.
  نیرنگ زن سلامان همان آرایش و جلوه دادن نفس اماره است. برق درخشنده از ابر سیاه همان كشش الهی است كه در اثنای اشتغال به امور فانی و دنیوی رخ می­دهد و جذبه‌ای از جذبات حق است. بازگشت ابسال به سوی برادرش از میدان جنگ، ‌التفات و توجه عقل به تنظیم مصالح نفس در تدبیر بدن است. آشپز و خوانسالار ‌كه به تحریك زن سلامان ابسال را زهر می‌خورانند همان قوت شهوت و غضب هستند.
 
 
منابع:
1- نصیر‌الدین طوسی، محمدبن‌محمد؛ شرح الاشارات و تنبیهات، تحقیق حسن‌زاده آملی، قم، بوستان كتاب، 1384، چ1، ج3، ص1025
2- پورنادریان، تقی؛ رمز و داستان‌های رمزی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1364، چ1، ص376
3- نصیرالدین طوسی، محمدبن‌محمد؛ شرح اشارات و تنبیهات، تحقیق حسن‌زاده آملی، قم، بوستان كتاب، 1384، چ1، ج3، ص1028
 
 
 

3.6/5 - (8)
 
 
 
1393/05/03
 
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 پايگاه فرهيختگان تمدن شيعي
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  Powered By vwideas