در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  علل موجهۀ جرم
نویسنده :  سيدجعفر رحيمي
كلمات كليدي  :  علل موجهۀ جرم، دفاع مشروع، اضطرار، مجنی علیه
علل موجهۀ جرم                                  
 
  علل موجهۀ جرم عواملی هستند كه در صورت تحقق، عملی را كه به حكم قانون جرم تلقی شده است از وصف مجرمانه بودن خارج می‌سازند. علل موجهۀ جرم ناظر به شرایط و عوامل خارجی است. اما عللی چون نقصان‌های جسمی و روانی مرتكب جرم را كه جنبه شخصی دارند، عوامل رافع مسئولیت كیفری می‌نامند. مانند: صغر سنّ، اجبار و اكراه.
 
مصادیق علل موجهۀ جرم
 1) مشروعیت ارتكاب جرمِ به حكم قانون
  كیفیاتی كه وجود آن­ها مستقیماً و به حكم قانون باعث توجیه جرم در شرایط خاص می‌گردد. این شرایط عبارتند از:
  الف) جهت اجرای قانون اهم؛ در مواردی افراد عادی یا مأمورین در حین انجام وظایف خود، قانونی را نسبت به قوانین دیگر مهم‌تر تشخیص داده و مبادرت به اقدامی می­كنند كه طبق قانون آ ن اقدام جرم است. در این صورت ارتكاب عمل آنان جرم محسوب نمی‌شود.
  ب) جهت حفظ منافع فرد یا جامعه؛ مانند اشخاصی كه طبق قانون و به مناسبت شغل و حرفه خود (مانند پزشك) محرم اسرار مردم می‌شوند و مجاز به افشاء اسرار مردم نیستند. در مواردی به جهت حفظ مصالح عمومی (مثل گزارش مبتلایان به ایدز به مقامات صلاحیت‌دار) و به حكم قانون موظف به افشای سرّ ارباب رجوع خود خواهند شد.
 
 2) مشروعیت ارتكاب جرم به امر آمر قانونی
    در برخی از موارد انجام عملی كه در شرایط عادی جرم محسوب می‌شود، به دستور مقام صلاحیت‌داری كه با احراز شرایط ذیل است، مشروع و موجه شناخته می‌شود:
 الف) قانونی بودن امر آمر صلاحیت‌دار
 ب) صدور دستور از ناحیه مقام صلاحیت‌دار
ج‌) الزام مأمور به اجرای دستور قانونی مقام صلاحیت‌دار
 
 3) دفاع مشروع
    هرگاه كسی كه به ناحق مورد حمله قرار گرفته است برای دفع خطر مرتكب جرم شود، با وجود شرائط ذیل عمل مزبور مشروع و موجه تلقی ‌شده و قابل مجازات نیست:
 
  شرائط تعرض:
 الف) قابل دفع نبودن تعرض، بدون ارتکاب جرم
 ب) غیر قانونی و غیر عادلانه بودن تعرض
 ج) فعلیت و قریب الوقوع بودن تعرض
 د)  عمدی بودن تعرض
 
  شرائط دفاع:
 الف) ضرورت دفاع.
 ب) تناسب دفاع با تعرض.
 ج) توانائی مدافع در دفع تعرض.
 
 4) اضطرار
   اضطرار حالت شخصی است كه خطر شدیدی جان یا مال او یا دیگری را تهدید می‌كند از این رو برای دفع خطر ناگزیر است دست به كاری بزند كه در شرایط عادی جرم یا گناه است.
 
شرایط قانونی حالت اضطرار:
الف) وجود خطر شدید.
ب) ضرورت ارتكاب جرم.
ج) تناسب خطر با جرم ارتكابی.
د) عدم مداخلۀ عمدی مرتكب در ایجاد خطر.
  هر چند كه این جرم ارتكابی دارای مسئولیت كیفری و مجازات نیست ولی مسئولیت مدنی حاصل از ضرر به دیگری به قوت خود باقی است.
 
 5) رضایت مجنی علیه
  در مواردی خود مجنی علیه راضی می‌شود كه دیگری ا و را مضروب یا مجروح یا به قتل برساند. هر چند رضایت وی تأثیری در سلب مسئولیت كیفری مرتكب جرم ندارد، ولی در مواردی كه موجب از بین رفتن یكی از اركان متشكلۀ جرم گردد می‌تواند رضایت وی از علل موجهۀ جرم محسوب شود. همانند این كه تجاوز به عنف با رضایت شخص باشد.
  هم‌چنین شخص رضایت دهنده باید عاقل و بالغ بوده و رضایت قبل از ارتكاب یا در حین انجام عمل و از روی اختیار باشد.
 
 
منابع:
1) افراسیابی، محمد اسماعیل؛ حقوق جزای عمومی، تهران، انتشارات فردوسی، 1377، چاپ اول، ج 2، ص 109.
2) شامبیاتی، هوشنگ؛ حقوق جزای عمومی، تهران، انتشارات ژوبین، 1378، چاپ نهم، ج1، صص 380- 313.
3) اردبیلی، محمد علی؛ حقوق جزای عمومی، تهران، نشر میزان، 1380، چاپ سوم، ج1، صص206- 172.

 
 
 
1393/08/04
 
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 پايگاه فرهيختگان تمدن شيعي
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  Powered By vwideas